تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٧

حكايت وفات كرمون « 3 » خاتون و نقل مرقد او « 4 » بتبريز « 5 » و كلماتى چند « 6 » حكمت آميز « 7 » كه پادشاه اسلام در حال خلق « 8 » فرموده است « 9 »

كدام آسوده‌تر باشد گفتند آنكه رود اگر « 1 » يكى رود « 2 » و يكى نشسته « 3 » كدام آسوده‌تر باشد گفتند آنكه نشسته باشد گفت اگر يكى نشسته باشد و يكى خفته كدام آسوده‌تر باشد گفتند خفته گفت پس برين قياس و قاعدهء درست مرده از خفته آسوده‌تر باشد و رستگارى نفوس و فائدهء كلّى در خلاص از ننگناى طبيعت است و هيچ بند و زندانى و دوزخ و عذابى سخت‌تر از جهل و دوستى دنيا نيست و اگرچه دنيا دوزخ مردان خداست و آخرت بهشت « 4 » ايشان و تصديق اين حديث كلام نبوىّ مصطفى عليه افضل الصلوات و اكمل التحيات الدنيا سجن المؤمن و جنّة الكافر « 5 » جاهل قطعا « 6 » نخواهد « 7 » كه از زندان طبيعت خلاص يابد و از غايت جهل مرده جانرا داند و زنده تن را و نداند كه حال بر خلاف آنست و تفاخر و مباهات بانواع جهل و حماقت كند و نداند كه مرگ حالتى پسنديده و محض عدلست چه اگر پدران نمردندى « 8 » مناصب و اموال و بزرگى و پادشاهى كى « 9 » بفرزندان رسيدى و اگرچه مرگ پدران صعب و دشوارست ليكن بسبب نوبت ديگرى پسنديده است و در طول عمر زيادت فائدهء نيست مگر كسى را « 10 » كه روى بكمال دارد و جان او روزبروز ارتفاع ترقى پذيرد و اولى آنكه بقسمت حقّ راضى شوند چه اگر مردم زيادت از هشتاد سال عمر يافتندى اعضاى ايشان از كار فرو ماندى و حواس كند و باطل گشتى و در نظر مردم ذليل و حقير شدندى و خويش و بيگانه را « 11 » ازيشان نفرت خاستى « 12 » و چون فايدهء عمر كمال است بعد از حصول كمال هرچه باشد نقصان تواند بود پس زيادتى عمر فائدهء نباشد « 13 » برين جمله سخنهاى دقيق « 14 » فرمود كه تمامت محض حكمت « 15 » است « 16 » و « 17 » در اواخر « 18 » شعبان سنهء ثلث و سبعمائه از

( 1 ) - 1 - 22 ، 156 W . om . : P . ( 2 ) - دود : W . ( 3 ) - گفتند آنكه آهسته رود گفت اگر يكى آهسته رود و ديگرى نشسته يكى دود و يكى آهسته رود كدام آسوده‌تر باشد : exhibot 3 - 22 ، 156 P . pro p . ( 4 ) - 5 v . ( 5 ) - 5 - 4 : L . , P . luc . ( 6 ) - هرگز : W . ( 7 ) - نخواهند : L . ( 8 ) - نمردى : L . ( 9 ) - كه : S . , L . , W . ( 10 ) - كسى : L . , P . ( 11 ) - بيگانه : S . ( 12 ) - خواستى : W . ( 13 ) - درين جهان : P . add . ( 14 ) - حكمت‌آميز : L . , P . add . ( 15 ) - و حقيقت : L . , P . add . ( 16 ) - فرمود كه بود : P . ( 17 ) - پادشاه اسلام : et inserunt و : L . , P . om . ( 18 ) - آخر : P .