تاريخ برمكيان ( فارسى ) — الصفحة ١٢٥

الف - برمكيان در ادب عربى

برمكيان برآمده و به او رسيده است :

سألت النّدى هل انت حرّ فقال لا * و لكنّنى عبد ليحيى بن خالد

فقلت شراء قال لا بل وراثة * توارثنى من والد بعد والد « 1 »

مروان بن ابى حفصه هم فضايل ايشان را بر مكارم سلاطين ترجيح داده است :

عند الملوك مضرّة و منافع * و أرى البرامك لا تضرّ و تنفع

إن كان شرّ كان لغيرهم * و الخير منسوب اليهم اجمع « 2 »

يا شاعر ديگرى فرزندان يحيى را » طبايع چهارگانه » ناميده كه حيات آدمى به آنها وابسته است :

اولاد يحيى اربع كاربع الطبايع * فهم اذا اختبرتهم طبايع الصّنايع « 3 »

و يزيد بن خالد :

ألم تر انّ الجود من صلب ادم * تحدر حتى صار فى راحة الفضل

اذا ما ابو العبّاس جاءت سمأوه * فيالك من خل و يا لك من وبل « 4 »

و ابو قابوس حيرى دربارهء يحيى گفته :

رأى اللّه تفضيل يحيى بن خالد * ففضّله و اللّه بالنّاس اعلم

له يوم بؤس فيه للنّاس ابؤس * و يوم نعيم فيه للنّاس انعم

فيمطر يوم الجود من كفّه الغنى * و يمطر يوم البؤس من كفّه الدّم « 5 »

و از هموست :

رأيت يحيى اتمّ اللّه نعمته * عليه يأتى الذّى لم يأته احد

ينسى الذّى كان من معروفه ابدا * الى الرّجال و لا ينسى الذّى يعد « 6 »

اشجع سلمى در ستايش جعفر آورده :

يحبّ الملوك فدى جعفر * و لا يصنعون كما يصنع

و ليس بأوسعهم فى الغنى * و لكنّ معروفه اوسع

و كيف ينالون غاياته * و هم يجمعون و لا يجمع « 7 »

( 1 ) . كانپورى ، 201 . اين ابيات در ديوان ابو نواس ديده نشد . ( 2 ) . همو ، 200 . ( 3 ) . ابن خلكان ، 6 / 221 . ( 4 ) . ثعالبى ، ثمار القلوب ، 161 . ( 5 ) . جهشيارى ، 122 . ( 6 ) . حصرى قيروانى ، 1 / 320 . ( 7 ) . قريب ، صط .