تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٤

وضع پول كاغذى چاو

اوان مريض شد و از ترس از اجراى آن فرمان خوددارى نمود و طولى نكشيد كه بدست امراى ارغونى در سلخ صفر 690 در آذربايجان بقتل رسيد و شش روز بعد ارغون نيز وفات يافت .

سلطنت گيخاتو ( 690 - 694 )

بعد از مرگ ارغون اكثر امراى مغول برادر او گيخاتو را كه بر بلاد روم حكومت داشت بآذربايجان خواستند و او را در 23 رجب 690 بايلخانى انتخاب نمودند .

جلوس گيخاتو مقارن شد با شورش جمعى از تركمانان و يونانيان بلاد روم گيخاتو براى سركوبى ايشان به آن ديار رفت و پس از ده ماه مظفّر و منصور بايران برگشت .

در مراجعت از روم گيخاتو كه مريض شده بود براى طلب شفا صدقات بسيار بمردم داد و ذخاير و نفايسى را كه ارغون و سعد الدّوله جمع آورده بودند بين شاهزادگان و خوانين مغول توزيع نمود و فرمانها بآزاد كردن محبوسين صادر كرد و علما و سادات و ائمّهء دين را از پرداخت ماليات معاف داشت و اين اقدامات اگرچه به ظاهر كمال نيك‌نفسى و بخشش و بخشايش او را مىرساند ولى در باطن اساس دولت او را بواسطهء تهى شدن خزانه و نكس عايدات و رفتن رعب از دل مردم منهدم كرد و بالمآل ببدبختى مردم منتهى گرديد .

وضع پول كاغذى چاو

گيخاتو وزارت خود را در عهدهء صدر الدّين احمد خالدى زنجانى كه در 679 با مجد الملك يزدى بر ضد خاندان جوينى همدست شده و پس از آن همواره در فارس از امير مغولى آن نيابت ميكرد گذاشت و اين صدر الدّين احمد كه لقب صدر جهان يافته از مردمان كريم و ادب‌دوست و بخشنده است ولى در كارها كفايتى نداشت و بسيار بذّال و خرّاج بود و گيخاتو نيز از وزير خود در اين راه عقب نمىماند و ميگفت كه زر و سيم