سقوط اصفهان ( فارسى ) — الصفحة ١٣٠
ترجمه گزارشهاى گيلاننتز
دوندهاى ( شاطرى ، كذا ) پنج روزه از تبريز به اينجا آمد . وى خبر داد كه شاه از تبريز بيرون شده و به وسپينج « 1 » ، كه 15 ورست با آن مسافت دارد ، رفته است ، و مىگويند قصدش اين است كه به اردبيل برود .
127 - در 1 ( 29 ) اگوست پير كمال پيره بازارى اين خبر را آورد كه بنا است پنجهزار تن سپاهى از گسكر به پيره بازار روند ، و چون شنيدهاند كه روسيان آن محل همه بيمارند ، شبانگاه بر قلعه آنجا حملهور گرديدند . « 2 »
128 - در 20 ( 31 ) اگوست محمد قلى خان ( كنستانتين سوم ) به همراهى لزگيان تفليس را بگرفت . « 3 » لزگيان كالا و اسير بسيار از شهر با خويش ببردند . پس [ از اينكه اينان از شهر بيرون رفتند ، ] تركان « 4 » وارد شدند و شهر را به تصرف خويش آوردند . ولى اينان نه دست به غارت برآوردند و نه كسى را به اسارت گرفتند ، فقط به شهر آمدند و در آنجا ماندند . اين خبر را ما تنها از يك شخص نشنيدهايم بلكه هر كس كه از آنجا مىآيد همين را مىگويد . وختانگ خان هم گريخته است و به باشاچوق « 5 » رفته .
( 1 ) - Vaspinj مقصود همان ( Basmeni ) است كه قريهيى بزرگ است بر 5 / 6 ميلى جنوب شرقى تبريز ، ( كما لا يخفى ) . ( 2 ) - در اينجا نيز گزارشهاى گيلاننتز خالى از اشتباه نيست چه اين حمله عملا در شب 18 / 29 مارس 1723 ميلادى ( 1135 ه . ق ) صورت وقوع يافت . ( ل . ل ) . ( 3 ) - تاريخ صحيح اين حمله 8 مه 1723 ميلادى ( 1135 ه . ق ) است . لزگيان با همان قساوت و وحشيگرى هميشگى خويش ، رفتار نمودند و موجب تلف شدن عدهيى عظيم از نفوس ارمنى و بروز خسارات بسيار گشتند . رجوع كنيد به روايت تزارويج واخوشت ( Tsarevich Wakhu ) در كتاب تاريخ گرجستان بروسه ( Broset , s Histoire de La georgie ) ، جلد 2 ، قسمت 1 ، ص 118 . ( 4 ) - گويا مقصود مسلمانان است . ( 5 ) - Bashachuq ( كذا فى الاصل ) و ممكن نشد معين سازيم كه اين محل به تحقيق كجاست . پس