سقوط اصفهان ( فارسى ) — الصفحة ١١٩

ترجمه گزارشهاى گيلاننتز

بوجود آوردند .

113 - چند روز بعد محمد قلى خان از كاختى به نايب الحكومه نوشت كه خليفهء بزرگ آنجا رسيده است و اينك با وى بسر مىبرد ، و او [ نايب الحكومه ] نبايد با مردم اچميازين بدرفتارى كند و يا به غارت كليسا دست برد بلكه بايد نيك در حفظ و حمايت آنها اهتمام ورزد .

114 - اتامشن « 1 » پسر پاپون « 2 » كه صندوقدار محمد قلى خان است از كاختى به ايروان آمد و ما را گفت : « محمد قلى خان مرا به سفارت نزد سردار « 3 »

( 1 ) - Athamshen ( 2 ) - papon و مقصود از صندوق‌دار ، خزانه‌دار است . ( 3 ) - احتمال مىرود اين سردار همان داود بيك نوادهء Melik Parsadan of Hollitozor in Qapan باشد . وى سردارى دلير و نيرومند بود و هم در لشگركشى و هم در سياستمدارى دستى توانا داشت . وى از چندى پيش به نهضت ملى ارمنى پيوسته بود و صومعه‌سان ژاكوب ( يعقوب مقدس ) را مركز فرماندهى خويش قرار داده بود . وى در طى جنگهائى كه چندين سال ادامه داشت به فتوحاتى نائل آمد . براى اطلاع از سرگذشت پيروزيهاى او نگاه كنيد به Stepanos Shahumian در « گزيدهء تاريخ داود بيك از جنگهاى ارمنيان قاپان با تركان تا حال حاضر » . ( Histoire choisie de Davith - Beg , de Combats des ) ( Armeniens de Khapan contreles Turky , ayant eu Lieu de notre temps ) كه بوسيلهء M . F . Broset به فرانسه ترجمه شده و بوسيلهء خود وى « در مجموعهء مورخين ارمنى » ( Collection d'Historiens Armeniens ) چاپ سن پطرزبورگ ( St . Petersburg ) جلد 2 صفحات 221 - 256 نقل و درج شده است و نسخهء ارمنى آن در سال 1871 م در Vagharshapad چاپ و انتشار يافته است . نويسندهء ارمنى بنام رافّى ( Raffi ) در سال 1882 رمانى تاريخى بنام « داود بيك در تفليس » نگاشته است . به علاوه مورخ ارمنى Leo شرح مبسوطى حاوى ما حصل كوشش‌هاى او را بر مبناى اطلاعات تاريخى آورده است . Leo نشان داده است كه وى بمراتب از آنچه ديگران گفته‌اند معتبرتر و مهم‌تر بوده است . رجوع كنيد به كتاب تاريخ ارمنستان ( History of Armenia ) جلد 3 صفحات 667 تا 695 از همين مؤلف .