سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٢

اعقاب رضا قلى ميرزا

حامل نامه ، پدرم ، پس از اينكه نامه را تسليم انجمن مىكند قارداش بالانام رئيس مجاهدين قفقازى و آذربايجانى سخت متغير شده پس از دادن چند ناسزاى تركى به ركن الدوله به مجاهدين تحت امرش اشاره مىكند كه پدرم را موقع خروج از انجمن ترور كنند .

ميرزا آقا كوچك نانوا رئيس مجاهدين خراسانى متوجه دستور قارداش بالا شده فورا دسته‌اى از مجاهدين خودش را به داخل اطاق انجمن طلبيده و دستور ميدهد كه پدرم را احاطه كرده از مسجد گوهرشاد كه محل اجتماع انجمن بوده به حدود محلهء ارگ دولتى برسانند و به اين ترتيب پدرم را از يك مرگ فجيع و حتمى نجات ميدهد .

متأسفانه نگارنده هرچه سعى كردم اعقاب آن رادمرد شريف را بشناسم موفق نشدم .

بعد از استقرار مجدد مشروطيت انجمنى بنام انجمن سعادت مركب از عده‌يى از اعيان و اشراف و تجار و اعضاء ادارات به رياست مرحوم عبد الحميد خان متين السلطنه ( برادر مرحوم دكتر خليل خان اعلم الدوله ) كه در آنزمان معاون گمركات خراسان و شخصى تحصيل‌كرده و اروپاديده بود ، تشكيل گرديد .

مرحوم متين السلطنه از خراسان كه به تهران آمد روزنامهء عصر جديد را راه انداخت و بعدا بوسيلهء كريم دواتگر عامل كميتهء مجازات بقتل رسيد .

يكى از كارهاى مفيد انجمن تأسيس مدرسه‌اى بود به نام مدرسهء رحيميه ( حاجى عبد الرحيم صراف قسمت عمدهء مخارج تأسيس مدرسه را عهده‌دار شده بود ) .

ابتدا پدرم مديريت و نظامت مدرسه را افتخارا براى مدت قليلى پذيرفت و پس از اينكه تشكيلات مدرسه را داد دائى همسرش مرحوم باقر خان سرتيپ را ( پدر آقاى محمود صبائى يكى از مديران اسبق بانك ملى ايران ) بجاى خود گماشت و خود به حكومت سرخس رفت . باقر خان سرتيپ هم چون موقة عهده‌دار