سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٤٤
در ناحيهء ترانسيلوانى
بساير بلاد كه ملحوظ شده بود نسبت روستا و شهرستانى « 1 » محسوب ميگرديد . نعمت و ارزانى در آن مملكت بسيار است . اكنون جزء دولت و مملكت نمسه محسوب مىشود ولى مالياتى به دولت نمىدهند بعوض ماليات نوكر ميدهند . گاوهاى آن مملكت بسيار تنومند و خوشگلند .
شاخهاى طويل بسيار مقبول دارند .
بارى در آنروز بعد از قطع مسافت پنجاه ميل به هوتلى رسيديم كه آنجا را . . . ميگفتند « 2 » شب را در آنجا توقف كرده و يوم شنبهء بيست و هشتم از آنجا حركت كرده همهجا به معمورههايى كه در جبال واقع بود عبور نموده تا اينكه هنگام مغرب بعد از قطع مسافت پنجاه و هفت ميل وارد شهرى گشتيم كه آنشهر را « همشند » « 3 » مىگفتند . آن شهر پايتخت ترنسيلوانيه محسوب ميگردد و آن مملكت نيز جزء ممالك نمسه محسوب است . شب را در آنجا توقف كرده يوم يكشنبهء بيست نهم را نيز در آنشهر متوقف [ گشته ] چون اراده چنين بود كه از راه « كرانشتد » « 4 » به « بكرش » « 5 » رفته استفسارى از راه « 6 » نموديم . مذكور گرديد كه راه كران اشتد ناخوشى و با مىباشد و به جهت آن مرض ترددى نخواهد شد و راه ديگرى به بكريش است
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : به شهرستانى . ( 2 ) - در ترجمهء انگليسى دهكدهاى به نام Kerzo قيد شده و در كتاب فريزر Kosesd . ف . نوشته شده نسخهء مجلس عبارت « كه آنجا را . . . مىگفتند » ندارد . ( 3 ) - Hermanstadt . ف . نسخهء اصل و مجلس : « همستد » . ( 4 ) - Cronstadt . ف . ( 5 ) - Bucharest . ف . ( 6 ) - نسخهء اصل و مجلس : از آن راه .