سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٢١

ميهمانى در منزل سفير انگليس

بعد از معرفت به احوال ايلچيان زنان ايشان و ليديان يك‌يك نزد ما آمده تواضعى بليغ تقديم نهادند و بر اطراف ما آن مهوشان زيبا حلقه زده به صحبت داشتن نشسته « 1 » و هريك هريك را لغتى و زبانى عليحده ميبود كه هيچ‌يك زبان ديگرى را نميدانست و ليكن خواجه اسعد باش ترجمان ما كه اصل او يونانى بود و از جميع لغات و اصطلاحات با وجود صغر سن اطلاع كامل ميداشت « 2 » با هريك از آن ليديان چون بلبل هزار -

زبان‌دانى خواجه اسعد

دستان جواب و سئوال مينمود . همهء ايشان در « 3 » طلاقت بيان و رطب اللسانى او حيران بوده آفرين ميكردند « 4 » . و از هرگونه صحبت در آن مجمع بميان آمده بسيار بسيار خوش گذشت . و ايلچيان اغلب از ممالك ارپه مثل فرانسه و پروسيه و نمسه و هولنده و « بواريه » و « سكس » « 5 » و « سردينيه » « 6 » و « سويس » « 7 » و ايتاليه تمام « 8 » در آنجا حضور داشتند . قدرى از شب را در آن مجلس به نقل و صحبت گذرانيده برخواستيم [ كذا ] و در خدمت همشيرهء شاه وداع كرده به منزل مراجعت كرديم .

( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : مشغول بصحبت داشتن شدند . ( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : اطلاعى كامل داشت . ( 3 ) - نسخهء اصل و مجلس : از . ( 4 ) - نسخهء اصل و مجلس : ميگفتند . ( 5 ) - Saxon . ف . و احتمالا Saxony است . م . ( 6 ) - Sardinian . ف . ( 7 ) - Swedish . ف . سويس غلط است و بايد سوئد باشد - ف . ( 8 ) - اصل و مجلس : بودند كه تمام .