سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٤
ابتداى احوال فرنگيان به نظر مؤلف
در اين خصوص حرفى نيست و چون اين امر به رضاى طرفين بوده است شريعت ايشان حكمى ديگر نخواهد كرد .
دعواى طپانچه كه از آن جماعت مشهور است بر اين طريق است
اثبات حق از طريق زجر
و اين اطوار جهال آن طايفه است و در قديم الايام مثل اينكه در مجوس قاعده بوده است كه مدعى و مدعى اليه « 1 » در وقت منازعه با آتش ميرفته « 2 » و معتقد بوده‌اند كه آتش گناه را مىسوزد و بىگناه را نمىسوزد .
ايشان را اعتقاد چنين بوده است كه طپانچه آسيبى به بىگناه نخواهد رسانيد و همان دستور قديم اكنون در جهال فرنگستان بخصوص در فرانسه متداول است . در اين اوقات يكى از بزرگان فرانسه به همين نزاع هلاك شد .
ابتداى احوال فرنگيان به نظر مؤلف
ابتداى احوال فرنگيان به نظر مؤلف
بارى سابق بر اين از قرارى كه در تواريخ ايشان مسطور است اهل فرنگستان بخصوص اهالى انگلستان از قبيل بهايم و حيوانات بوده‌اند هيچ صنعتى نداشتند . اغلب در سواحل دريا و شعب جبال مسكن كرده پوست حيوانات پوشيده غذاى غالب ايشان نباتات ميبود و اگر پادشاهى در ميانهء ايشان بهمرسيدى چندى نمىگذشت كه او را به قتل ميرسانيدند و در بعضى اوقات پادشاه تسلط يافته جمعى كثير را بقتل ميرسانيد .
اغلب در ميان پادشاه و رعايا خصومت برقرار بوده جور و تعدى ظلم و ستم زياده از حد پايدار بوده و مردم آنجا به علت جور و اغتشاش متفرق
( 1 ) - اصل و مجلس : عليه ( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : به آتش ميرفتند .