سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٥
[ والى در لندن ]
كم‌كم شعاع آفتاب از عقب كوه نمايان گشته تا اينكه نيرّ اكبر « 1 » به قدر ده ذرع ارتفاع از كوه بهم مىرساند و هوا « 2 » معاينه روز روشن مىكند .
بعد از آن از دو طرف صحرا گرد و غبار نمايان گشته توپخانه و لشكرى بىاندازه از دو سمت در برابر يكديگر صفوف جدال آراسته مىكنند . از
پرده سوم نبرد
يك طرف توپخانه در جلو و سرباز در عقب توپخانه نظام بسته ، از جائى ديگر سواران نظام با اسبهاى يراق طلا در مقابل ايستاده و آلات حرب بر خود مرتب ساخته‌اند . ابتدا بناى توپ انداختن را ميكنند . صداى توپ و دود باروط از دو سمت مشعله افروزى كرده مجلس را تاريك و تار نموده سرباز بناى تفنگ‌اندازى آغاز ساخته :
زان زره زرين زره « 3 » * كو اژدها را بد فرح « 4 »
بينى گره اندر گره * در كار هر حصن حصين
برق دخانش در هوا * زنبور سرخ و اژدها
با ترك و زنگى ازدغا * درهم فتاده خشمگين
سواران بر يكديگر اسب تاخته چنان جنگ مغلوبه گشته كه ديدهء تفكر و تصوّر در آن رزمگاه خيره و حيران ميماند :
ز بس نيزه و گرز و شمشير و تير * بشد راست ، گفتى كه گردون پير
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : نير اعظم . ( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : هوا را . ( 3 ) - در هر سه نسخه چنين است و شايد كلمهء اول ذرّه باشد . ( 4 ) - نسخهء مجلس : كز آرزوها بد فرم نسخهء نفيسى : كر ازدها را بد فرح .