سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦

[ در كشتى اسپيد فاير ]

بكوه توپ مىانداختند صداى آن مشخص نمىگشت . مكانى به آن مهابت و صلابت گويا در عالم نبوده باشد .

با وجود آن سختى ، كوه از لاله و ريحان و سبزه انبوه ميبود و معمورهء بلد جبرالتا در ميانه مغرب و جنوب آن كوه واقع است . با وجود آن حصانت حصار شهر را از سنگ خاره بقطر چهار ذرع و به طول شصت ذرع ارتفاع از كوه بريده و بارهء شهر قرار داده‌اند كه مورچه امكان عبور از آن حصار را ندارد و آن باره « 1 » از ابنيه كارلس خامس « 2 » پادشاه اسپانيه بوده است و همچنين ولايت جبرالتا من اعمال توابع اسپانيه محسوب ميگردد و قبل از اين ملوك اسپانيه بر تمام ممالك اروپه مسلط بوده‌اند و از همهء سلاطين گوى مسابقت ربوده‌اند .

و در عهد سلطنت ايشان در سيصد سال قبل از اين‌يكى از حكماى اسپانيه مسمى به كريستيقه كلمبس « 3 » از علامات عكوس در كواكب و علم نجوم كه ميانهء اهل فرنگ متداول است مملكت « ينگىدنيا » را كه مشهور است به « آمريكه » بسعى و كوشش مالا كلام پيدا نمود و دولت اسپانيه به جهت تصرف آن مملكت و بدست آوردن معادن فضّه و ذهب

شرحى از پادشاهان اسپانيا

از قواعد سياسى و حراست ملكى عارى گشته و مستغنى آمده ، ملوك ايشان نيز از غرور مملكت و سلطنت و استقامت دولت نخوت و تكبر جسته بناى بىعدالتى را گذارده دولت ايشان رو بانهدام نهاد . اغلب از ممالك از


( 1 ) - نسخه مجلس : آن حصار و باره ( 2 ) - CarlosV ( 3 ) - نسخهء مجلس كريستف كلميس . نسخهء نفيسى : كريستف كلمبس و اين صحيح و مراد كريستف كلمب معروف است .