سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٤

كشتى كاله دونيا

به اختيار اهل آنديار درآمده در سنهء هزار و دويست و سيزده بنى پاره « 1 » پادشاه فرنكسسين « 2 » و ساير ممالك فرنگستان آنجزيره را مسخر كرده . جمعى كثير بقتل درآورده دو سال تمام در تصرف او بوده ، بعد از گرفتارى بناپارت اكنون مدت سى و پنجسال است كه در تصرف دولت انگريز مىباشد و معادل چهار هزار سرباز در هنگام امنيت و زياده در اوقات ضرورت مستمر در آنجا مأمور ميباشند و هفت جهاز منوار « 3 » پيوسته به جهت وصول اخبار در آن ديار مقرر است و علامت سرباز و سپاهيانشان اين است كه از ساق پا تا عورتشان پوشيده نيست . و زبان اهل آنجزيره عربيست مركب

اطلاعاتى از مالتا

به ايتاليائى و علت آن اينست كه در زمان استيلاى خلفاى بنى عباس و هارون الرشيد اهل اسلام بسيارى در آنجا توطن كرده ، اصل لغت ايشان ايطاليائى بوده بسبب كثرت معاشرت با اهل اسلام مركب به عربى شده .

و با وجود دريا هوايش بغايت سردسير است و شاخه [ اى ] از دريا جدا شده در ميان معموره آمده است كه بسيارى از معموره‌اش نيز جزيره است .

كه تردد بماشوبه « 4 » مىشود و لنگرگاهش قريب بكوه و متصل بخانهاى معموره است .

از هر نوع ميوه سردسيرى و گرمسيرى در آنجا به عمل ميآيد و از اماكن ديگر نيز مىآورند و در آنجا وفور دارد ولى بغايت به علت بعد مكان غالى و گرانست « 5 » كاهوى آنجا بسيار خوب مىشود . باغلاى آن

( 1 ) - در نسخهء نفيسى و مجلس : پاناپرت و مراد بناپارت امپراطور فرانسه است . ( 2 ) - نسخهء نفيسى و مجلس : فرانسه ( 3 ) - در ترجمهء انگليسى جهاز جنگى . ف . ( 4 ) - نسخهء ديگر : ماشوه . ( 5 ) - نسخهء نفيسى و مجلس : بواسطهء بعد مكان بغايت گران است .