تاريخ بناكتى ( روضة اولى الالباب في معرفة التواريخ و الانساب ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥
اهميت كتاب
هستند احراز منابع و مآخذ معتبر تاريخى است و اين منابع به عربى يا فارسى است . مطالب مربوط به تاريخ ايران در منابع عربى هرچه باشد بايد استخراج و ترجمه شود ، اما از منابع فارسى آن قسمت كه هنوز به چاپ انتقادى نرسيده است بايد در اسرع وقت به وسيلهء سازمانهاى انتشارات دولتى يا ملى نشر شود .
اگر در كتابى حتى ده نكتهء تاريخى باشد براى روشن‌شدن زواياى تاريك تاريخ ملت كهنسال ايران ، طبع و نشر آن حايز اهميت بلكه ضرور است .
از مزاياى كتاب ، چنان كه پيش از اين اشاره كرديم ، سادگى نثر آن است .
خوانندهء اين تاريخ هرگز مواجه با عبارات و الفاظ مغلق و پيچيده و متكلف نمى - شود ، بعلاوه مطالب با نظم خاصى در فصول گوناگون آمده و وقايع تاريخى با قيد ماه و سال و گاهى روز درج گرديده است و به اصطلاح امروز كرونولوژى است ، اما مؤلف در ضمن وقايع تاريخى ، جاى جاى همانند ساير كتب تاريخى ، از بيان قصص و داستانها و نيز پند و حكمت فروگذار نكرده است و گاه بندرت افسانه نيز گفته است « 1 » .
مزيت ديگر اين كتاب نثر اديبانهء آن است كه از زيور فصاحت و بلاغت عارى نيست و مطالب چنان تلفيق يافته است كه خواننده را ملال نمىآورد . جملات كوتاه و استوار و طبيعى و خالى از تكلف و عبارت‌پردازى است . از اين رو كتاب حاضر را بايد يكى از متن‌هاى كهن و اصيل فارسى به شمار آورد كه در حد خود نشان‌دهندهء سبك نثر قرن ششم هجرى است و لغات تازه و اصيل فراوان دارد ، از جمله به عنوان نمونه به چند واژه اشاره مىكنيم :
پايندان ( ص 73 ) به معنى ضامن ، كه در ساير متن‌هاى كهن نيز به همين صورت و نيز به صورت پايندانى ( حاصل مصدر ) ديده مىشود .
( 1 ) - نظير داستان دخمهء انوشيروان ، ص 160 .