راحة الصدور و آية السرور در تاريخ آل سلجوق ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٢

السّلطان ركن الدّنيا و الدّين كهف الاسلام و المسلمين ابو طالب طغرل بن ارسلان قسيم امير المؤمنين

چون مدارا نكرد با او مرگ * آسمان بىمدار بايستى

از پى آنك زير خاكش كرد * چرخ را سنگسار بايستى

مشترى را براى كينهء او * با زحل كارزار بايستى

پس ازو بزم ساختن « 1 » افسوس * جام را مايه نار بايستى

پس ازو رزم كرده‌اند آوخ * تيغ را شرم و عار بايستى

تا بگريم فزون ز حد ز غمش * ديذه من چهار بايستى

چون بذو نيست چشم من روشن * چشم خورشيذ تار بايستى

تا بخوردى مرا ز هجرانش * بر تنم موى مار بايستى

از پس هرك داشت سيرت او * چون منى ياذگار بايستى

از پى كينهء آن شهريار مشترى را با زحل كارزارست و روى مرّيخ ازين ماتم چون قارست ، زهره خون دل پيش عطارد حاصل مىكنذ تا بر روى ماه مراثى آن پاذشاه مىنويسذ ، حال اقبال در مضيق فراق او « 2 » چون زير زارست و تن دولت در تيه هجران او نزارست ، ناقصان جهان و جايران دوران را بقهر آن عادل و عجز آن كامل چارهء اعتذار و ديذهء اعتبار بايستى كه زرى كه در بوتهء بقا پايدارست طرف كمر بشر نگشته است و بجز چشم كبريا جمله چشمها از خستگى مرگ ترست ، شعر :

عمرت شذ نيست جمله نيكى كن * هم سوذ كنى اگر نخواهذ شذ

امروز بذست كار فردا را * منديش كزين بتر نخواهذ شذ

دريغ چنان پاذشاهى پرهنر و شهريارى سرور كه چشم ابر در دهر برو ماتم او مىگريذ ، شعر « 3 »


( 1 ) كذا و الظّاهر : ساختند ( 2 ) ن ا : را ( 3 ) از جمال الدّين عبد الرّزاق اصفهانى در مرثيهء جمال الدّين محمود [ خجندى ] ، منها : دريغ بحر هنرها جمال دين محمود * كش از سموم اجل چون سراب مىبينم نه خاندانى از مرگ تو خراب شذه است * كه عالمى ز غم تو خراب مىبينم جمله 29 بيت است ، ( ديوان جمال الدّين Or . 2880 , ff . 301 a - 302 a )