راحة الصدور و آية السرور در تاريخ آل سلجوق ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩

السّلطان ركن الدّنيا و الدّين كهف الاسلام و المسلمين ابو طالب طغرل بن ارسلان قسيم امير المؤمنين

من ميوهء شاخ سايه پرورد نيم * در ديذهء خورشيذ جهان گرد نيم

گر بر سر خصمان كه نه مردان منند * مقناع زنان برنكنم مرد نيم

او مقناع بر سر خصمان نكرد امّا خصمان سر نازنين او بر دار كردند و علم دولتش نگوسار كردند ، خذاى عزّ و جلّ قهر و هلاك بر جان ناپاك ايشان گماشت دمار از روزگار ايشان برآمذ ، آنها كه سر او برگرفتند سال بسر نبردند و بمردند ، و در آن وقت كه سلطان از مصاف در قزوين با همذان آمذ اين دو بيتى گفته بوذ وصف الحال قلعه و فتح عراق بيت :

تا ظن نبرى كه كس مرا يارى كرد * شمشير گشوذ و بخت بيذارى كرد

از جملهء بندگان در اطراف وفا * محمود اناسوغ‌لى و دزمارى كرد

خال دعاگوى مولانا صدر كبير تاج الدّين محمّد بن علىّ الرّاوندى مجابات آن بگفت و به حضرت اعلى فرستاذ ، بيت :

شاها فلك ارچه با تو غدّارى كرد * خم شذ بر تو به خدمت و زارى كرد

اين كار نه محمود نه دزمارى كرد * اقبال تو بوذ و لطف حق يارى كرد

بموقع احماد و محلّ ارتضا پيوست و بر لفظ بزرگوار چنين راند كه حقيقت اينست كه تاج الدّين گفت و مرا باز ماليذ كى هزيمت و نصرت و قهر و ظفر از ملك تعالى مىبايذ ديذ و صذ هزار شكر و سپاس از ملك تعالى كى هماى دولت سايه بر سرم افگند و باز مملكت با دستم آمذ و او را بنواختم و نشيمن ساختم ، شعر « 1 »

من اين محنت بذم در خواب ديذه * كه بوذى بازى از دستم پريذه

به قصد دست سنجر بر پريذى * سزاى خوذ نشستن گه نديذى

( 1 ) ظاهرا اين اشعار از خود سلطان طغرل است و مراد از « سنجر » ملك سنجر بن سليمان است كه اتابك قزل ارسلان او را در زمان حبس سلطان بر تخت سلطنت نشاره بود ( ر ك بص 363 در سابق )