راحة الصدور و آية السرور در تاريخ آل سلجوق ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٦

السّلطان غياث الدّنيا و الدّين ابو شجاع محمّد بن محمود بن محمّد بن ملكشاه قسيم امير المؤمنين

پايهء خوذ هر آنك نشناسذ * پاى بيش از گليم خوذ بكشذ

جواب داذ كه من اين امانت از براذرزاذه‌ات دارم و مرا قاعده نباشذ كه در امانت خيانت كنم و جهان از آن شماست برو و او را جواب باز ده آنگه اصفهان و جمله ولايت خوذ ترا مسلّم باشذ ، چون ازين در نوميذ شذ سوى بغداذ رفت و استجارت بخليفه كرد « 1 » او را در بغداذ الملك المستجير مىگفتند ، بعد از مدّتى خليفه المقتفى بامر اللّه او را ترتيب كرد و برگ بساخت و بسلطنت نامزذ كرد « 2 » ، و از بغداذ بجانب آذربيجان رفت و از در خيمهء اتابك ايلدكز باز شذ ، و اقسنقر پيروز كوهى از اينانج مستوحش شذه بوذ هم با ايشان بوذ ، اتابك ايلدكز را ضرورت افتاذ معاونت كردن ، مثل : عداوة العاقل خير من صداقة الجاهل ، شعر :

( نگه كن كه داناى پيشين چگفت * بذانگه كه بگشاذ راز از نهفت

كه دشمن كه دانا بوذ به ز دوست * ابا دشمن و دوست دانش نكوست

برانديشذ آنكس كه دانا بوذ * ز كارى كه بر وى توانا بوذ

ز چيزىكه باشذ برو ناتوان * بجستنش خسته ندارذ روان ) « 3 »

هر آنكس كه دارذ روانش خرذ * سرمايهء كارها بنگرذ « 4 »

لشكرى بسيار انبوه شذ ، چون خبر بسلطان محمّد رسيذ از در همذان با لشكرى گران روى بذيشان نهاذ و اينانج در خدمت بوذ بكنار ارس مصاف داذند ، اينانج در مقدّمه به آب بگذشت سلطان محمّد بر اثر ، ايشان هزيمت شذند و دست از يكديگر بداذند سليمان بموصل افتاذ « 5 » ، و اتابك ايلدكز از كرده عذرها خواست سلطان محمّد او را استمالت كرد و بنواخت

f . 110 a

تا پسر را اتابك پهلوان در خدمت سلطان بعراق فرستاذ ، و سلطان

( 1 ) ر ك به ز ن ص 240 و ا آ ج 11 ص 136 ، ( 2 ) ز ن ص 241 ، ( 3 ) شه ص 1118 س 2 - 5 ، ( 4 ) ايضا ص 1699 س 28 ، ( 5 ) در سنهء 551 بقول ز ن ( ص 242 ) و ا آ ( ج 11 ص 136 - 137 )