سفر در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٧٢
7 درباره‌ى طرز ساختمان عمارات
شده ، با ديوارهاى گلى بسيار بلندى محصور است . در چهار گوشه‌ى مربع برجهاى مدورى ساخته شده كه مانند ديوارها داراى سوراخهايى در دو يا سه رديف براى تيراندازى است .
اين نوع دهكده‌ها از دور بيشتر به قلعه شباهت دارند .
ارتفاع حصارهاى برخى از آنها تا 50 پا بالغ مىگردد .
على الخصوص روستاييانى كه در مناطق مرزى ايران و تركيه سكونت دارند با به كار بردن طريقه‌ى فوق از خود مواظبت مىكنند زيرا تركها غالب اوقات براى ربودن دام يا محصولات كشاورزى به سرزمين آنها تجاوز مىكنند .
دور شهرها استحكاماتى كم‌وبيش به همين شكل برپا مىشود ولى معمولا تعداد برجها زيادتر و فاصله‌ى آنها از يك‌ديگر به اندازه‌ى نصف برد تفنگ است . غالب اوقات خندقهاى عريض و عميق شهرها را دربر مىگيرد .
در سراسر ايران فقط دو شهر خوى و عباس‌آباد داراى استحكاماتى به سبك اروپايى مىباشد ولى اين استحكامات به طرز بسيار ناهنجارى ساخته شده است . حصارهاى بدى كه به صورت بسيار ناقص به وسيله‌ى برجهاى بسيار تنگ احاطه شده است ، تمام استحكامات آن‌جا را تشكيل مىدهد . سكوى اين برجها به قدرى باريك است كه به زحمت مىتوان دو توپ را در آن به كار انداخت . علاوه بر اين فاقد پوشش ، راهرو سرپوشيده ، نقب و طارمى مىباشند . ضمنا خاكريز بيرون قلعه هم به هيچ‌وجه قابليت دفاعى ندارد و اشكال پايين رفتن از آن به همان اندازه است كه بخواهند از پلگان قدرى مرتفع پايين بروند . اين ساختمانهاى بد به وسيله‌ى يك افسر انگليسى بنا شده كه به قول خودش مهندس و در خدمت كمپانى هند شرقى بوده است . شايد به دليل اين‌كه كس ديگرى را پيدا نكردند او را به جاى واوبان
( Vavban )
آسيا گرفته بودند « 2 » .
در شهرها خانه‌ها با ديوارهاى بالنسبه بلندى محصور
( 2 ) - واوبان مهندس نظامى و مارشال فرانسه در زمان لويى چهاردهم بود كه استحكامات زيادى منجمله 33 قلعه بنا كرد و بيش از سيصد قلعه را مرمت نمود . - م .