سفر در ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٤
34 درباره‌ى سازمان لشگرها و تعداد آنها
9 - فوج اردبيل دو گردان
10 - فوج شقاقى دو گردان
11 - فوج كنگرلو دو گردان
12 - فوج شاهسون دو گردان
دو فوج جديد التاسيس هريك دو گردان دارند و عنوان آن شاه سربازى ( پياده‌نظام شاه ) مىباشد .
هنگ روسى ، به طورى كه گفته شد داراى يك گردان بود و كلا از سربازان فرارى روسى تشكيل يافته ، تحت فرماندهى افسران روسى بود كه از طرف وليعهد تعيين مىشدند . اين هنگ امروز ديگر وجود ندارد . تعدادى از افراد آن‌كه به وسيله‌ى قواى ژنرال كوتروفسكى به محاصره درآمده بودند توانستند فرار كنند و بقيه پس از انعقاد صلح در سال 1813 به روسها مسترد شدند .
سوارنظام از بيست گردان تشكيل يافته است كه چهار واحد آن با نيزه و يكى با قره‌بينه مجهز است . چنان‌چه صلح روى نداده بود هريك از اين گردانها مىبايستى هسته‌ى مركزى يك هنگ را تشكيل بدهند .
توپخانه به سه اداره تقسيم گرديده است . در فصل آينده كه كلا اختصاص به اين صنف دارد ، به شرح آن خواهم پرداخت .
پياده‌نظام از دو طبقه‌ى متمايز يعنى قديمى و جديد كه به ترتيب به روش فرانسوى و انگليسى سازمان داده شده ، تشكيل يافته است .
پياده‌نظام قديمى از هنگهايى كه در ابتدا به وجود آمده بودند ، تشكيل يافته است كه گرچه غالبا افراد آن مرخص شده‌اند ولى سازمان و اسامى خود را كماكان حفظ كرده‌اند .
اين هنگها عبارتند از هنگ تبريز ، اروميه ، خوى ، مراغه ، نخجوان ، مرند ، ايروان ، اهر ، و اردبيل .
پياده‌نظام جديد از هنگ شقاقى ، شاهسون ، كنگرلو و ده هنگ پياده‌نظام شاه تشكيل يافته است . پياده‌نظام قديمى را به اين دليل به روش فرانسوى مىخوانند كه تشكيلات آن را بدوا افسران فرانسوى بنياد نهاده‌اند و مطابق نظامنامه‌ى