سفر در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧

24 درباره‌ى دربار ، مقامات عالى ، سلسله‌مراتب

كليه‌ى مستخدمين بر عهده‌ى او است . نامبرده به ميل خود مستخدمين را برمىگزيند و در صورت نارضايتى آنها را اخراج مىكند .

اودوندارباشى يا كاخدار خدمات مربوط به كاخها را زير نظر دارد . همچنين دستورهاى مربوط به عزيمت به شكارگاه توسط او دريافت و ابلاغ مىشود . وكيل‌باشى افسر مامور روشنايى و رييس مشعل‌داران است كه خود زيردست كاخدار انجام وظيفه مىنمايد .

شكارچىباشى يا ميرشكار مسوول كليه‌ى امور مربوط به شكار است . سگبان‌باشى رييس خدمه‌ى مامور سگهاى شكارى و طاووس‌خان آقا مسوول نگه‌دارى بازهاى شكارى زيردست او هستند .

منجم‌باشى يا رييس اخترشناسان اداره‌ى هيات تحريريه‌ى تقويم را زير نظر دارد و اثرات ستارگان را روزانه در دفترى ثبت مىنمايد . هرموقع كه شاه قصد سفر يا شكار و حتى ديدوبازديد داشته باشد منجم‌باشى به دفتر مزبور مراجعه مىكند تا ساعت سعد را تعيين نمايد و چنان‌چه ساعت را نحس تشخيص دهد با تمام قوا شاه را مانع مىشود كه حتى پا را از آستانه‌ى در فراتر بگذارد . از فتحعلى شاه كه شخص فهميده‌اى است بعيد به نظر مىرسد كه به اين قبيل چيزهاى ابلهانه اعتقاد داشته باشد ، ولى اعتقاد او به اين حرفها به حدى است كه اگر منجم‌باشى حتى اجازه‌ى هواخورى هم به او ندهد حاضر است ده سال درون كاخ بماند . اين مرد فريبكار شارلاتان امروز در دربار بيش از هركس مورد توجه است . او كه از نقاط ضعف شاه آگاهى دارد و مىداند كه شاه تمام ترهات و مزخرفات او را باور دارد ، تقريبا آن‌چه را كه مىخواهد به دست مىآورد .

شاهزاده عباس ميرزا پسر فتحعلى شاه در اين مورد چندان ساده و خوش‌باور نيست فقط بعضى اوقات از لحاظ مصلحت سياسى به منجمى كه نسبت به او كاملا وفادار است ، دستور مىدهد به تقويم نجومى رجوع كند . اين منجم يك بار موقعى كه شاهزاده قصد عزيمت به سفرى را داشت اظهار