سفر در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢
22 درباره‌ى شاهزاده عباس ميرزا وليعهد ايران
برادرزاده‌اش بسيار مهربان بود به طورى كه اين دو پسر قسمتى از دوران اوليه‌ى طفوليتشان را در كنار وى به سر بردند و در چنين فرصتى آغا محمد خان توانست آنها را بهتر بشناسد . ضمنا به منظور پىبردن به سجاياى اخلاقى نامبردگان بعضى اوقات آنها را آزاد مىگذاشت تا هرآن‌چه مىخواهند بكنند .
در منازعات كودكانه ، محمد على كه قوىجثه و نيرومند و خشن و گستاخ و در مواردى رفتارش بىشرمانه بود ، هميشه زورش به برادر كوچكتر كه تا ده سالگى عليل مزاج و تقريبا گرفتار نرمى استخوان بود مىچربيد . حتى لله‌باشى وى هم از تندخوييهاى محمد على در امان نبود . بىپروايى و شباهت برخى خصايل محمد على به آغا محمد خان ، پادشاه قاجار را كه خود مردى خشن و قسى القلب بود ، در به دو امر شيفته‌ى او نموده بود اما با گذشت زمان موقعى كه برايش معلوم شد كه اعمال اين طفل از درنده‌خويى فطرى سرچشمه مىگيرد از او متنفر شد و تمام محبتهاى خود را متوجه عباس ميرزا نمود ، كه از همان دوران كودكى داراى صفاتى پسنديده بود . از آن پس هر موقع كه ميان دو برادر اختلافى به وجود مىآمد ، هميشه از عباس ميرزا جانبدارى مىكرد و درنتيجه بر خشم محمد على مىافزود تا آن‌جا كه حتى يك بار نزديك بود محمد على قربانى بىاحتياطى خود بشود . روزى آغا محمد خان دستور داد شيرينى و ميوه به مجلس بياورند و خود در گوشه‌اى پنهان شد تا سخنانى را كه بين دو برادر ردوبدل مىشود به گوش بشنود . محمد على برادر را ترغيب مىكرد كه پيش از آمدن عمويشان ميوه‌اى چند بردارد اما عباس بالعكس سعى مىكرد به او ثابت كند كه چنين عملى بىادبى و توهين بزرگى نسبت به عمويشان محسوب مىشود . با اين حال جوان سركش بدون توجه به سخنان برادر خود را بر روى دوريها انداخت و گفت آن‌چه را كه برمىدارد به خود او تعلق دارد . آغا محمد خان كه تمام صحبتها را شنيده بود همان دم از نهانگاه درآمد و براى تنبيه برادرزاده‌ى گستاخش ظروف شيرينى و ميوه را برداشت و به عباس ميرزا داد تا بدين وسيله خويشتن‌دارى او را