سفر در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢
17 درباره‌ى مذاهب مختلفى كه در ايران از آنها پيروى مىشود
زندگى سرگردان خود را تامين مىنمايند . تشخيص يهوديها از نژادهاى ديگر به علت خطوط خاص چهره‌شان آسان است و از اين‌رو به هرلباسى كه درآيند شناخته مىشوند .
خاخامهاى كليمى بسيار بينوا هستند و در كم‌اطلاعى دست‌كمى از راهبان نسطورى ندارند . آنها با اين‌كه همسايه‌ى سرزمينهايى هستند كه موسى قوانين خود را در آن‌جا براى آنها آورده ، گمان ندارم كه هيچ‌كدام زبان عبرى را به درستى بفهمند و يا اين‌كه با اسفار خمسه‌ى تورات و تلموذ آشنايى داشته باشند .
ايرانيها با مسيحيها رفتار بسيار دوستانه‌اى دارند و غالبا براى نوشيدن شراب به منزل آنها مىروند در صورتى كه نسبت به يهوديها رفتارشان فوق العاده تحقيرآميز است « 1 » .
شايد اين طرز رفتار بر اثر نفرينهايى باشد كه در حق اين نژاد نگون‌بخت كه غالبا مستحق آن هم هستند به عمل مىآيد .
بىگفت‌وگو براى يك ايرانى دشنامى از اين بالاتر نيست كه او را جهود بخوانند و چنان‌چه مرد ايرانى ندانسته از شرابى كه به دست يهوديها ساخته شده نوشيده باشد به زور تا آخرين قطره‌ى آن را بالا مىآورد .
( 1 ) - نويسنده در اين بخش ضد و نقيض‌گويى را به نهايت رسانيده است . در صفحه‌ى 116 همين بخش آمده كه ايرانيان مسيحيان " را تقريبا مانند يهوديها تحقير مىكنند " ، حال آن‌كه در اين قسمت به اين كه رفتارى دوستانه با مسيحيان دارند ، اعتراف مىنمايد . اشتباه مشابهى نيز درباره‌ى زردشتيان در بخش 39 كتاب وجود دارد . آن‌چه مسلم است رفتار ايرانيان مسلمان با اقليتهاى مذهبى ، به شهادت تاريخ ، همواره به مراتب بهتر از رفتار اروپاييان با آنها بوده است . - م .