تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى ) — الصفحة ٤١
نامى ساختن اين كتاب سامى به القاب نامى عالى حضرت ممالك پناه ، ملايك سپاه ، يوسف مصر عدالت « 1 » و رأفت ، يعقوب كنعان خلافت ، پادشاه خسرو نشان ، غياث السّلطنة و الخلافة ابو المظفر يعقوب خان كه مقصود از ترتيب اين مقدّمات نتيجهء ذات عالى صفات آن سامى رتبت و غرض از تأليف اين تاريخ عالمآراى « 2 » بيان سوانح حالات آن عالى حضرت است .
ابيات در وصف نسب « 1 »
شربت لطف جزيل المِنن است * كه چكيده ز نبات حَسَن است
نام نيكوست ز آدم مانده * جام عدلىست كه از جم مانده
پدرانش به جهان جمله مهان * پشت بر پشت همه پادشهان « 2 »
گوهر تاج شد آن عالى دُرّ * صدف او اوغوز « 3 » و بايندر
نسب نامى او از همه پيش * حسب سامى او از همه بيش
باب دوّم « 4 » ، شكوه صورت خورشيد آثار : در شكوه صورت ، خورشيد [ را ] سايه آسا در پس ديوار خجالت نشانيده و در مصاف مسابقت سمند صباحت را از ماه ( 23 - پ ) فلك گذرانيده . گويى دست قضا بر بيستون چرخ ، اورنگ صورت او را نگاشته و مردم پيكر خورشيدش مىدانند « 5 » و قلم « 6 » صُنع بر ديوار اين خانهء مقرنس نمونهء چهرهاش كشيده و خلق قمر منيرش مىخوانند . « 7 »
هيكل مكمّلش در شكوه كوه قاف است و اتاقه پر او نه پر هماى بلكه سيمرغ بر فراز او بال گشوده ، و صورت اجملش در لطافت فلك صاف است « 8 » و تاج مكلّل بر سر نه جوهر و زر ، بلكه در قرص خور سيّاره قران نموده .
ابيات « 9 »
اى به لطافت گهر « 10 » كان حُسن * تازهترين سرو ز بستان حُسن
صورت تو معنى حُسن و صفاست * معنى تو صورت لطف خداست
پيش تو خورشيد خجل مانده [ است ] « 11 » * « كوّرت الشّمس » به خود خوانده [ است ] « 12 »
مَه كه به خوبى علم افراخته * در صف حسنت سپر انداخته
( 1 ) . P : نظم ( 2 ) . KP : پادشاهان ( 3 ) . KP : اعوز ( 4 ) . K : دويم ( 5 ) . P : مىخوانند ( 6 ) . P : رقم ( 7 ) . P : مىخوانندت ( 8 ) . K : صافيست ( 9 ) . P : شعر ( 10 ) . KP : گوهر ( 11 ) . PF : ندارد ، از K : افزوده شد . ( 12 ) . PF : ندارد ، از K : افزوده شد .