سفرنامه كازاما ( فارسى ) — الصفحة ١٦١
به راه افتادن دسته‌هاى عزادارى
تعزيه‌دارى محرّم
تعزيه‌دارى محرّم
به راه افتادن دسته‌هاى عزادارى
به راه افتادن دسته‌هاى عزادارى
هنوز هم تقويم معمول در ايران ماهى به نام محرم دارد كه از روز يكم تا دهم آن مراسم باشكوهى برگزار مىشود . عزادارى كه براى على ( ع ) و امام حسين ( ع ) در آخرين روز اين دهه برپا مىشود از همهء آيين‌هاى دنيا ترس‌برانگيزتر است ، زيرا كه در اين عزادارى مردم براى اينكه درد و رنجى را كه شهيدان كشيدند خود تجربه كنند و پيوسته ياد و جايگاه والايشان را نگاه دارند ، تن خود را با آلات برنده زخم مىزنند و خون خود را مىريزند . « 1 »
امروزه هم گاه براى نامسلمانان و بيگانگان ديده شدن در شهر در ماه محرم خطرناك است . « 2 » گاه مىبينيم كه مردم بيرق سرخ برداشته‌اند ، و همچنان كه فرياد مىزنند " على ، حسين " و بر سينه مىكوبند و بازوهايشان را با كارد و قمه زخم مىكنند و از تنشان خون مىريزد ، در شهر راه‌پيمايى مىكنند . در ايران اثر زخمى كه در عزادارى محرم به خود زده‌اند بسا كه حتى بر ( پشت ) گردن خانمهاى متجدد با موى كوتاه و لباس غربى به روشنى مانده و پيداست . « 3 »
وقتى كه به آبادى بختيارىنشين ، حدود 500 كيلومترى جنوب تهران ، براى شكار رفته بودم ، از روى اتفاق به راه‌پيمايى محرم برخوردم . اما زود رفع نگرانيم
( 1 ) . اشاره است به قمه‌زنى . ( 2 ) . در خاطرات گلشائيان مىخوانيم : « ( در سفر ، از راه پرخطر ) خسته و كوفته ترسان و لرزان به زنجان رسيديم . نصف شب بود . در همان مسافرخانه كه در موقع رفتن خوابيده بوديم يك اتاق گرفتيم . . . به راننده هم گفتيم كه صبح زود ما را بيدار نكند . و ديرتر حركت كنيم . چون به كلى فرسوده شده بوديم . مع الوصف اول آفتاب راننده درب اتاق را زد و گفت پيشخدمت او را بيدار كرده و گفته امروز عاشورا است و تا آفتاب بزند دستهء قمه‌زن راه مىافتد و تو ارمنى هستى اگر تو را ببينند خواهند كشت . » ( ص 1 : 234 ) . ( 3 ) . پيداست كه نويسنده اثر حجامت را به جاى زخم قمه گرفته است .