سفرنامه كلات ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٠

فصل شانزدهم ماه جمادى الثانى 1324 يا آزادى عمومى

از اين تلگراف كمال اميدوارى را پيدا كرديم بعلاوه بنده از مشير الدوله كمال اطمينان را داشتم چرا كه كمال دوستى را با من داشت و در اين دو ساله كه من در طهران روزنامه مينوشتم نهايت خدمت را به او كرده بودم و هر ساله سالى صد تومان به من ميداد و اوايل ورود بكلات هم عريضه‌اى به او نوشته و استدعا كرده بودم در خدمت شاه و اتابك اعظم شفاعت نموده مرخصى مرا بخواهد .

بارى فرداى آن روز كه سيزدهم جمادى الثانيه باشد ، جواب تلگرافات ما از آقايان رسيد كه از قم مخابره شده بود و معلوم شد آقايان بقم مهاجرت كرده‌اند يك تلگراف هم از آقا سيد محمد رضاى شيرازى از قم رسيد كه وعده اصلاح تمام امور را داده بود ، امروز كه سيزدهم است ما با خان حاكم شرط و عهد كرديم به اين قسم كه من گفتم تا شنبه ديگر كه روز بيستم است حكم مرخصى ما خواهد رسيد خان حاكم ميگفت به اين زوديها نخواهد رسيد و اقلا تا آخر اين ماه طول خواهد كشيد لهذا بر سر اين مطلب نذر بستيم كه اگر تا تلگراف مرخصى ما رسيده ده تومان حاكم به من بدهد و اگر نرسيد من ده تومان به حاكم بدهم امروز از حاكم استدعا كرديم اجازه بدهد برويم « خشت » را تماشا كنيم چون خيلى تمجيد از هواى « خشت » شنيده بوديم بعلاوه تفصيلاتى از ابنيه تاريخى در آنجا مشهور بود لهذا خيلى ميل داشتيم كه سفرى تا « خشت » رفته باشيم .

حاكم اول بطور خوش ، يادآورى كرد كه شما محبوس هستيد و نميتوانيد از اطاق دار الحكومه عقب‌تر برويد ولى به زودى ملتفت شد كه ما امروز آنطورها محبوس نيستيم و تقريبا بواسطه وصول تلگراف « مشير الدوله » نيم آزاد هستيم لهذا اجازه داد و خودش تهيه مسافرت ما را ديده ، فرستاد بكدخداى « خشت » اطلاع داده آقا سيد حسين را هم احضار فرمود و دستور العمل تحصيل مال سوارى به او داد چرا كه خود حاكم سه اسب بيشتر نداشت كه يكى از آنها متعلق بعلى اكبر خان بود ، بارى فردا صبح پانزدهم تمام