سفرنامه كلات ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤
فصل هشتم مهمانخانه آصف الدوله
ادب هستند اما اين آقاى ديگر جناب حاجى ميرزا حسن رشديه از اهل تبريز كه در زمان مرحوم امين الدوله ايشان را به جهت افتتاح مكاتب جديده بطهران آوردند و مكتب رشديه را او تأسيس كرده از اينجهت مشهور به رشديه شده اما خود من اصلا از اهل اصفهان و سالها در اسلامبول تجارت كاسبى داشتم و امسال بتهران آمدم كه مطالباتم را از شركاء خودم دريافت داشته بمركز تجارت خود كه اسلامبول باشد مراجعت نمايم و هنوز امورات خود را تصفيه ننموده بودم كه گرفتار شدم اما گناه ما ، خودمان هم هنوز نفهميده‌ايم كه گناه ما چيست و چون ميدانم مصدر هيچ گناهى نبوده‌ايم لهذا يقين داريم كه دشمنان ما باشتباه‌كارى ما را متهم نموده‌اند و مسلم است به زودى رفع اشتباه خواهد شد و جبران اينهمه خسارات كه بر ما وارد شده است خواهند كرد .
خان‌باشى : در اينجا آشنائى داريد ؟
آقا ميرزا آقا : از آقايان كه خبر ندارم اما شخص من نه ماه قبل از اين كه از اسلامبول بايران آمدم از راه بادكوبه بخراسان و از خراسان بطهران رفتم و با چند نفر از آقايان خراسان ملاقات نموده آشنا شديم .
خان‌باشى : از طرف شما در خراسان پيش‌كار تجارت هست يا خير ؟
آقا ميرزا آقا : در خراسان تجارتى ندارم و تجارت من فقط در اسلامبول است كه از آنجا جنس خريدارى نموده در تهران باسم مغازه عوتيه ميفرستم و حاليه سه سال است كه يكدينار نفرستاده‌اند و سى هزار تومان طلب من از مغازه است و طلب تجار اسلامبول از من و هرچه كاغذ نوشتم بطفره جواب دادند ، خودم آمدم كه حسابم را با آنها تفريق نمايم و هرچه وصول مىشود گرفته و با كس ديگر قرار كاسبى و دادوستد بدهم و برگردم اسلامبول .
خان‌باشى : از طرف مغازه عوتيه در خراسان كسى هست ؟