تاريخ راقم ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣
تاريخ مدرسهء يلنگتوش بهادر
تاريخ عمارت كتابخانهء آخوند ملا يوسف قراباغى
تاريخ عمارت كتابخانهء آخوند ملا يوسف قراباغى
سلطان العلما مولانا يوسف كه در مصر معانى تخت نشين اريكهء اقليم فضيلت و نگين مسند دانش را عزيز القدر و سپهر بينش را همچون بدر . در فنون علوم نزد همگينان ممتاز و مستثنى و در حسن اخلاق و رسوم رشك اخوان الصّفا بودند . در ولايت فاخرهء بخارا كتابخانه‌اى بنا فرمودند . در اندك فرصت استادان معمار دار العلمى مهيا كردند از اوراق جدارش با علوى قدر شرح قدورى مىتوان فهميد [ كذا ] و از صفحات ديوار گچ آثارش كه چون صبح انور است به مسائل كافورى مىتوان رسيد . قطعات ابوابش ارباب طلب و اصحاب مطلب را مرآت الفتوح و پيوستگى زنجيرش اهل عرفان را معانى سلسلة الذهب در غايت وضوح ، اين خانهء رفيع نشان و اين قصر كيوان ايوان ، در عهد سلطنت امام قلى خان در شهور 1027 به پايان رسيد . فضلاى زمان و ظرفاى دوران هر يك از براى تمامى مكان تاريخها نوشته منظور مىكردند و حضرت مشار اليه مىفرمودند كه كلبهء فقيران نگارخانهء يوسفى نيست بلكه بيت الاحزان يعقوبى است . اين ويرانه را تاريخ چه لايق با وجود هر كدام تاريخها ظاهر مىكردند . از آن جمله يكى از فضلاى عصر تاريخى نيكو نوشته :
تاريخ
اى خضر دانش مسيح انفاس يوسف انتساب * نزد صور فهم تو عقل فلاطون است حصر
شد به تاريخ بناى خانه اين مصرع تمام * « صاحب اين بقعهء ميمونه افلاطون عصر »
تاريخ مدرسهء يلنگتوش بهادر
تاريخ مدرسهء يلنگتوش بهادر
يلنگتوش بهادر از امراى جماعة الچين است . در عهد شباب امير كامياب مدتى در ركاب سعادت انتساب سلاطين نامدار ذوى الاقتدار صاحب اختيار قدم از سروسر از قدم نشناخته نقد حيات را صرف خدمت ساخته لشكرها شكست داده ، فتح‌ها نموده تا بدانجاى انجاميد كه آوازهء صلابت امير واجب التعظيم در هفت اقليم رسيده و سركشان مخالف از مهابت شمشيرش در هرجا مخالف بودند و قوم اشرار و روزگار از ضرب تيغ آبدارش حديث « الفرار » تكرار مىكردند و فوج دشمن در ميدان ستيز چون روز رستخيز هر سو راه گريز مىگرفتند . از مردم قرغيز و قزاق بلكه جمهور اهل نفاق امثال گروه قلماق با مخالفان تمام عراق بانقياد او اتفاق داشتند قلعه‌ها و قريه‌ها از سركشان صاحب طغيان