تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى ) — الصفحة ١٩

فصل اول در جهات واقعيه انحطاط مجلس

در فلسفه ثابت شده كه هميشه آخر تابع اول است ، چنان كه نتيجه ، متفرع بر مقدمات و آن هم در منطق مسلم است كه نتيجه تابع اخرى مقدمتين است ، پس هر امرى كه اولش صحيح باشد آخرش هم صحيح خواهد بود ، و هكذا عكس او كه اگر اولش غلط باشد حتما آخرش هم غلط خواهد شد ، اما صحت در اول هر امر آن است كه به ترتيب طبيعى باشد چه به حكم عقل و ضرورت طبيعت براى هركارى ترتيبى صحيح مقرر است چنان كه براى هرخانه‌اى درى .

و ادخلو البيوت من ابوابها * ليس البر ان تدخلو البيوت من ظهورها

در امثال فارسى است :

خشت اول چون نهد معمار كج * ميرود تا گنبد دوار كج

و به حكم تجربه هر عاقلى ميداند كه اگر در كارى از ابتدا به ترتيب صحيح وارد نشود آن كار بطور حتم ختم بخير نخواهد شد ، خواجه طوسى « * » رحمت اللّه عليه در مناجاتش ميفرمايد « همه‌كس از آخر ميترسد ولى من از اول ميترسم » راست و درست هم فرموده است چرا كه خير و شر آخر متفرع بر خير و

( * ) ظاهرا خواجه عبد اللّه انصارى مىباشد