تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٣

مشروطيت ايران

اين مطالب ما نميتوانيم دولت ايران را دولت مستبده مستقله بشماريم بلكه حالت اين دولت از دو حال خارج نيست يا واقعا از استقلال خداداده خود را فراموش مينمايند و يا آنكه واقعا برحسب پارهء شواهد كه در دست داريم بر استقلال خود باقى ميماند ، بنابر اول كه اضمحلال استقلال آن باشد هر سهمى از آن‌كه تابع يك دولت شود قهرا تابع قوانين آن دولت خواهد شد و چون دولتهاى مجاور او هم همه مشروطه هستند ميتوانيم بگوئيم دولت ايران هم كه در آن دولت مستهلك شده است ، قهرا تابع غالب خواهد بود و اگر باستقلال خودش باقى بماند باز هم حتما مشروطه خواهد شد چرا كه تا فرمان مشروطيت صادر نشود ممكن نيست اهالى آذربايجان و استرآباد و خراسان و اصفهان بلكه كليه مردم ايران با دولت مصالحه كنند و دست از بلوى و آشوب بردارند پس به هيچ قسم نميتوانيم بگوئيم دولت ايران خارج از دول مشروطه است بنابراين مقدمات با نهايت اطمينان ميگوئيم امروزه دولت مستبده در تمام دنيا نيست .

دنباله پاورقى

دستخط شاه مورخ 23 شوال 1326 جنابان مستطابان حجج اسلام سلمهم اللّه تعالى عزم ما همه وقت تقويت اسلام و حمايت شريعت حضرت نبوى ( ص ) بوده و هست حال كه مكشوف داشتيد تاسيس مجلس با قواعد اسلامى منافيست و حكم بحرمت داديد علماى ممالك هم به همين نحو كتبا و و تلگرافا حكم بر حرمت نموده‌اند در اين صورت ما هم از اين خيال بالمره منصرف و ديگر عنوان همچو مجلسى نخواهد شد لكن بتوجهات حضرت امام زمان عجل اللّه تعالى فرجه در نشر عدالت و بسط معدلت دستورالعمل لازم داده و مىدهيم آن جنابان تمام طبقات را از اين عزم خسروانه ما در نشر معدلت و رعايت حقوق رعيت و اصلاح مفاسد بقانون دين مبين اسلام حضرت خاتم النبيين ( ص ) اطلاع دهيد . محمد عليشاه قاجار