تجارب الأمم ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٦

از راىهاى استوار يكى آن بود كه خالد در شام زد

از راىهاى استوار يكى آن بود كه خالد در شام زد

از راىهاى استوار يكى آن بود كه خالد در شام زد

چنان بود كه خالد سواد را كه در ميان او و دجله بود بگشوده بود و سراسر باختر دجله را با نبردهايى بىشمار و جنگهايى بزرگ بگرفته بود . پارسيان از كار كشوردارى سرگرم مانده بودند . زيرا اردشير پور شيرويه مرده بود و بزرگان پارس و خاندان خسرو نابود شده بودند ، چه به دست شيرويه ، چه با جنگهايى كه هم خالد با مهتران پارس كرده بود .

بو بكر كه از سوى پارس بياسوده بود ، انديشه‌اى جز شام نداشت . به خالد فرموده بود كه به دل پارس پيش نتازد . زيرا زينستان‌هاى [ 1 ] پارس در پشت سپاه اسلام بود و بيم از آن داشت كه ايرانيان از پشت بر آنان بتازند . از آن سوى ، مسلمانان در شام ، از بسيارى سپاه روم به نابودى نزديك بودند . چنين بود كه بو بكر در فرمانى به خالد نوشت كه كار سپاه را به جانشين بسپرد و خويشتن با يارانى پرشمار ، به برادران خود در شام بپيوندد . بو بكر چون در انديشهء شام افتاد ، به عمرو عاص و وليد عقبه كه بر كار صدقات [ 2 ] بودند نامه نوشت . عمرو بر صدقات قبيلهء هذيم و عذره و وابستگانشان كارگزارى مىكرد . اما وليد تنها نيمى از صدقات قبيلهء قضاعه را به دست داشت . بو بكر در نامهء خود از نيكى كار جهاد بگفت و آن دو را ميان جهاد كردن يا كارگزارى آن صدقات آزاد گذاشت . پاسخ نوشتند كه جهاد را بيشتر مىخواهند . بو بكر در نامهء ديگر نوشت پس براى خود جانشينى برگزينند . بو بكر ، همچنين ، همهء كسانى را كه در دسترس او بودند بخواند و عمرو را با آنان نيرو بخشيد و فرمانده فلسطين كرد [ 172 ] و راهى را نام برد و گفت از همان راه برود . كار اردن را به وليد سپرد و برخى از كسانى را كه در نزد خود گرد داشت به وى داد .

يزيد بو سفيان را نيز بخواند و بر سپاهى گران از مردمى كه دعوت جنگ را پذيرفته بودند ، سالار كرد ، كه كسانى چون سهيل بن عمرو در آن سپاه بودند . بو عبيده را نيز با سپاهى ، فرمانده حمص كرد . خالد ، پيش از اين ، سعيد بن عاص را به تيماء فرستاده به وى فرموده بود كه در آن جا بماند و فراتر نرود . گفته بود كه مردم پيرامون را به يارى بخواند و از آنان نيرو گيرد تا سپاهيان برسند . كار دمشق را به يزيد بو سفيان ، و اردن را به شرحبيل بن

[ ( 1 ) ] در متن : مسالح . مفرد آن مسلحه ( زينستان ) است : جايى كه سپاهى با ساز و برگ آماده مىماند تا دشمن را در همه هنگام بپايد و از مرزها پاسدارى كند . [ ( 2 ) ] زكاتى كه از شتران و گوسپندان و . . مىگرفته‌اند .