دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨٥
فصل دوّم در بيان ذكر شغل ضابطهنويس
فصل دوّم در بيان ذكر شغل ضابطهنويس
فصل دوّم در بيان ذكر شغل ضابطهنويس
خدمت مشار اليه ضبط سررشتهء محصولات محال خالصه ، سواى محال خاصه و انتقالى ديوان ، و ضبط سررشتهء بعضى از وجوهات مثل وجوه داروغگى و تنباكوفروشى و راهدارى و چوپانبيگى و تقبّلات و وجوه التزامات و منافع احضار و رسومات ارباب مناصب و رسم الوزارهء ولايات و وجوه سوق الدّواب و وجوه مسترد چريك و يساقى و تيول و همهسالهء عساكر و غيرهم و سرانهء هنود و اخراجات ميهمانان و صادر مملكت و غيره ( و ) وجوهى كه بر ( بنيجه ) سويّت شود و وجوه پيشكش همه ساله كه ابواب جمع عمّال ( فارس و لار ) است كه هر ساله در تحت ساير وجوهات ضبطى ايشان تنخواه [ 68 الف ] مصارف ديوانى مىشود ، و ( مستغلات ) « 1 » خالصهء قديم و انتقالى جديد است و موافق دستور و معمول املاك و ( مستغلات ) « 1 » و دكاكين و ساير رقبات اربابى هركس كه به جهت ديوان ضبط شود ، بايد به قلم داده شود كه به جهت ديوان ضبط نموده محصولات و منافع آن را هر ساله دادوستد نمايد .
و اجناس اموالى هركس بعد از وضع آنچه از بيوتات معموره ضبط مىنمودند تتمّه كه به كار سركار خاصه نمىآيد از قرار تقويم اهل خبرت و وقوف ضابطان اموال تحويل تحويلدارى نموده و به قلم سركار ضابطه داده ، در آن سركار دادوستد ، و تنخواه مواجب عساكر و ساير مصارف ديوانى مىنمودند .
و ملاحظهء اسناد خرج مستأجران و ضابطان و ساير مؤدّيان آن سركار ، و تصحيح سقم و صحّت محاسبات عمّال و مؤدّيان آن سركار ، و نوشتن نسخهء مداخل و مخارج ، و تشخيص باقى و فاضل ، و انتظام سررشتهء آن سركار ، و ملاحظهء حقايق دفترى ، و نوشتن اسم خود در ذيل كيفيات ، و ضبط اسناد متعلق به آن سركار به عهدهء مشار اليه است .
و هرگونه رقم و پروانچه و تعليقات كه متعلق به محال مزبوره بوده باشد و صادر گردد بايد به ثبت محرران و خط ضابطهنويس برسد .
و برين موجب مواجب و رسوم دارد :
مواجب و شش ماهه تيول داشته
( 1 ) . اصل : مستقلات .