دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٩
فصل اوّل در بيان مقرب الخاقان ريشسفيد حرم است
باب سيّم در بيان شغل هريك از مقربان بساط كه لفظ مقرب الخاقان و عاليجاه مختص ايشان است .
باب سيّم در بيان شغل هريك از مقربان بساط كه لفظ مقرب الخاقان و عاليجاه مختص ايشان است .
و آن مشتمل بر سه مقاله :
مقالهء اوّل در ذكر شغل خواجهسرايان سياه و سفيد كه به سبب زيادتى تقرب و رتبه در رقم و غيره ايشان را « مقرب الخاقان » مىنوشتند و مجلسنشين ( نبودند ) .
مقالهء اوّل در ذكر شغل خواجهسرايان سياه و سفيد كه به سبب زيادتى تقرب و رتبه در رقم و غيره ايشان را « مقرب الخاقان » مىنوشتند و مجلسنشين ( نبودند ) .
و اين مشتمل است بر پنج فصل
فصل اوّل در بيان مقرب الخاقان ريشسفيد حرم است
فصل اوّل در بيان مقرب الخاقان ريشسفيد حرم است
در ازمنهء سابقهء صفويه خواجهسراى سفيد نبوده و از خواجهسرايان [ 32 ب ] سياه هركدام كه عاقل و بزرگتر و به خدمت پادشاه لايقتر بودهاند ايشان را ريشسفيد خواجههاى حرم مىنمودهاند . و امر و نهى كل خواجههاى سياه با ريشسفيد و سركردهء مزبور بوده .
عرايض و فصولى كه امراى در خانه يا امراى سرحدات و واليان و وزراء و مستوفيان و غيرهم نزد ايشيك آقاسىباشيان يا امراى در خانه مىفرستادهاند كه به خدمت اقدس رسانند اوّلا عرايض به دست ايشيك آقاسىباشى حرم محترم كه كشيكخانهء معينى دارد داده مىشد ، و ايشيك آقاسى حرم « 1 » به ريشسفيد خواجههاى « 2 » حرم مىداد . مشار اليه در اندرون حرم به نظر پادشاه رسانيده جواب بيرون مىآورده ، امرا را در كشيكخانه ايشيك آقاسىباشى طلبيده خود مىگفته كه پادشاه در جواب عريضه چه نحو مقرّر فرمود .
در زمان گيتىستان دو نفر بودهاند :
( 1 ) . اصل : + و ( 2 ) . اصل : خاجهاى