دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٤

فصل اوّل از باب دوّم در بيان شغل عاليجاه وزير ديوان اعلى

نوع دوّم در ذكر امراء درگاه معلّى

نوع دوّم در ذكر امراء درگاه معلّى

كه هريك به منصب مختصى سرافرازند و غرض از تسويد اين رساله ظاهر ساختن شغل هريك از ايشان و ساير ارباب مناصب اصفهان است .

اوّلا بايد دانست كه چهار نفر از امراء درگاه گردون اشتباه را اركان دولت قاهره مىنامند :

اوّل - قورچىباشى .

دوم - قوللر آقاسى .

سيّم - ايشيك آقاسىباشى .

چهارم - تفنگچى آقاسى .

و اين چهار نفر با عاليجاه وزير ديوان اعلى و ديوان‌بيگى و واقعه‌نويس هفت نفر مىشوند كه از قديم الايّام داخل امراء جانقى بوده‌اند ، و در اواخر زمان شاه سلطانحسين در چند مجمع ناظر و مستوفى الممالك و امير شكارباشى نيز داخل بودند .

و اگر جانقى به خصوص فرستادن سپهسالار به سمتى از اطراف ممالك محروسه باشد حضور سپهسالار در مجمع جانقى نيز شرط است . [ 13 ب ]

فصل اوّل از باب دوّم در بيان شغل عاليجاه وزير ديوان اعلى

فصل اوّل از باب دوّم در بيان شغل عاليجاه وزير ديوان اعلى

كه اعظم جميع خدمات و مناصب و عمده‌ترين اركان دولت و قاطبهء امراء درگاه گردون اشتباه و امراء ولايات ممالك محروسه است ، ( و رفق و فتق و حل و عقد و قبض و بسط عموم مهمات ممالك محروسه ) و ضبط ماليات و دادوستد كلّ مداخل و مخارج ديوانى به اطلاع و استصواب و رقم و مهر عاليجاه مشار اليه بايد صورت‌پذير گردد .

و تعيين وزراء و مستوفيان جزء و كلانتران و محرّران و ضابطان و متصدّيان و مستأجران و غيرهم ( و ) مباشرين و عمّال ديوانى هر ولايت و قرار اجارات و به هم رسانيدن توفير در ماليات ديوانى و تخفيف بعضى از وجوهات كه گنجايش تخفيف داشته مقرون به حساب و مقتضاى عدل و انصاف باشد ، و تعيين محصّلان و به اطراف و