دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٧

فصل نهم در بيان شغل قاضى دار السّلطنهء اصفهان

فصل هفتم در شغل متولّيان آستانجات اردبيل

شغل ايشان نيز به شرحى است كه در فوق در تحت متولى مزارات صفويه واقعه در قم قلمى شده و دو نفر ( ند ) يكى قديمى و يكى جديدى .

و رتق و فتق همگى سركار مزبور با متولى جديدى ، و در امور متعلقه به موقوفات قديمى نيز دخيل بود .

و مقرّرى متولّيان مزبور حسب الواقع در ذكر نبود . نهايت اين‌قدر در خاطر است كه رسومات معمولى او متجاوز از هفتصد تومان مىشد .

فصل هشتم در بيان شغل شيخ الاسلامى دار السلطنهء اصفهان

طريقه آن بود كه روزها به غير از جمعه از خانهء خود [ 8 الف ] به مرافعهء دعاوى عباد اللّه قيام و امر به معروف و نهى از منكر مىنمود . و طلاق شرعى در حضور او داده مىشد ( ه ) ، و ضبط مال ايتام و غايب اغلب اوقات با شيخ الاسلام بود . و بعضى اوقات دانسته به قضات مرجوع مىشد . و اسناد و قبالجات مردم نيز به مهر او مىرسيد .

و هر ساله ( مبلغ ) دويست تومان تبريزى وظيفه از خزانهء عامره در وجه او مقرّر بود .

فصل نهم در بيان شغل قاضى دار السّلطنهء اصفهان

دستور آن بود كه روزها به غير از جمعه در خانهء خود به مرافعهء دعاوى شرعيّهء مردم اشتغال داشت . و اسناد و قبالجات را مهر مىنمود و حكم شرعى آن را كه مىنوشت حكّام عرف اجرا مىكردند . و ضبط ( مال ) ايتام و غايب گاهى با قاضى و گاهى با شيخ الاسلام ( مىبود ) .

و مبلغ دويست تومان تبريزى وظيفه از خزانهء عامره در وجه قاضى مقرّر بوده كه سال‌به‌سال بازيافت مىنمود .