دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

[ ولايات ديگر ]

و نيز در اين هنگام ملا حسين نامى از علماء زنجان كه مانع پيشرفت مقصود مشروطه‌طلبان و مايهء اغتشاش بود شبانه در خانهء او رفته مقتولش كردند و به توسط مجاهدين قزوين انجمن ايالتى دائر [ شد ] و شهر را منظم نمودند .

و در اين موقع كه حضرت سپهدار از قزوين و صمصام السلطنه از اصفهان ملتفت گرديدند دولت به آنها خدعه كرده و اسما مشروطه داده و باطنا به هيچ‌وجه به قانون و اصول مشروطيت معمول نمىدارد تلگرافات ذيل را نموده تهديدات بليغ كردند .

ولى جاى هزار افسوس است كه با اين حال ، دولت روسها را دعوت به خاك مقدس ايران نموده و به دست خود خانهء خود را تسليم آنها كرده ، مخدرات مملكت را كه جاى مادر و خواهر و عصمت او هستند تحويل اجانب داد و ابدا متأثر نمىشد .

[ ولايات ديگر ]

[ ولايات ديگر ]

در اين موقع خبر رسيد كه نصر الدوله پسر قوام الملك شيرازى به تحريك درباريان به سركردگى حسين خان رئيس ايل بهارلو جمعيت كثيرى برداشته به شهر لار رفته ، مقدار كثيرى از زن و مرد و بچه به قتل رسانيده و بالغ بر چهل كرور اموال مردم و تجّار را به نهب و غارت برده و خود به شيراز آمده .

و نيز در اين موقع مردمان بصير پى بردند كه تمام حركات روسها در سرحدّ آذربايجان و خراسان به اغواى سعد الدوله بوده و مردم رنجش از او حاصل نمودند .

غيات نظام در قزوين سوء خيال با سپهدار كرده ملتفت شدند به قتلش درآوردند .

و در اين هنگام كه خبر ورود روسها به آذربايجان شايع گرديد ولولهء غريبى در كليهء ايران حادث شد .

كرمان هم به فتواى علماء آشوب گرديد .

حاج عليقلى خان سردار اسعد نيز با جمعى سوار بختيارى از اصفهان به صوب تهران حركت نمودند . در پنجم جمادى الآخره از راه شيراز ورود به قم كردند . درباريان براى جلوگيرى دو دسته قزاق با دو عراده توپ از طهران حركت دادند .