دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٢
تحصن علماء در حضرت عبد العظيم
كه بىاحترامى نكردم ، گفتم « اگر » . لفظ اگر واضح است . امام جمعه ديد سيد بر او غلبه كرد حكم نمود او را از منبر بكشيد . خودش و آدمهايش كه مستعد بودند با تمام قواى جائره ريختند ، مردم هم بعضى ششلول خالى كردند . از صداى هياهو مردم مرعوب گرديده آقايان كه وضع را اينطور ديدند فرار كردند . طلاب و سادات ملتفت شدند كه امام جمعه خيال صدمه به آقا سيد عبد اللّه دارد . او را از آن ورطه بيرون برده به مدرسهء مروى كه نزديك بود رسانيدند . آقا سيد جمال را هم بردند به منزل آقا سيد محمد مجتهد . اين خبر به عين الدوله رسيد و به نهايت از حركات امام جمعه مسرت پيدا كرد و حاج شيخ فضل اللّه را به همراهى امام تأكيد نمود .
تحصن علماء در حضرت عبد العظيم
تحصن علماء در حضرت عبد العظيم
روز ديگر كه 15 شوال 1323 بود آقايان صلاح ديدند كه به زاويهء حضرت عبد العظيم بروند تا مفسدهء در شهر كمتر شود . اجماعا رفتند حضرت عبد العظيم . اتابك هم در دروازه‌ها را آدم گذاشت كه مانع شوند كسى به حضرت عبد العظيم نرود و به حال اجبار دكاكين را داد باز كردند . هياهوى مردم از ممانعت نرفتن حضرت عبد العظيم زياد شد . ترسيد كه انقلاب زيادتر شود منع از جلوگيرى كرد . طلاب مدرسهء صدر و دار الشفاء بدوا مبادرت به همراهى آقايان نمودند ، پس از آن طلاب ساير مدارس و آقايان و ائمه . در اندك زمانى قريب دو هزار نفر در حضرت عبد العظيم مجتمع شدند .
در شهر امام جمعه و حاجى شيخ فضل اللّه هم مواضعه براى بردن موقوفات مثل مدرسه مروى نمودند . آقا سيد جمال هم از منزل آقا ميرزا سيد محمد به نقطهء ديگر رفت ، مدتى متوارى گرديد و ظنّ غالب مردم بر اين بود كه او در منزل امام جمعه مغلولا محبوس است .
آقا شيخ مهدى پسر حاجى شيخ فضل اللّه با جمعى طلبه به مدد آقايان حضرت عبد العظيم رفت . از رفتن او ، پدرش و امام جمعه خيلى متوهم شدند . بعد از چند روز ساير علماء و سادات به آنها پيوستند . عين الدوله همين‌كه ملتفت شد كه از اين ازدحام و خامت كلى حاصل خواهد شد درصدد تبعيد رؤساء افتاد . سردار اسعد را با جمعى سوار و سرباز مأمور آقايان كرد .
و يك روز امير بهادر را با مقدارى كثيرى سوار روانهء حضرت عبد العظيم كرد .