حيات يحيى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٦
فصل چهاردهم سيد جمال الدين
سيد مدتى در خانه امين الضرب اقامت مىكند نه از طرف شاه اظهار مهرى به او مىشود نه امين السلطان بسراغ او ميآيد و نه كسى از نتيجه مسافرت او بسن‌پطرزبوغ پرسش مينمايد .
اما طبقات خلق از روحانيان و اعيان و تجار و غيره فوج‌فوج بديدن وى رفته مهماندار او با كمال خلوص ورود همه را پذيرائى مىكند .
خصوصا كه طولى نكشيده حاج مزبور شيفته بيانات وطن و اسلام‌پرستانه سيد شده دست ارادت به او ميدهد و ترويج نمودن افكار سيد را بر خود لازم ميشمارد .
سيد زبانش باز است خرابى ممالك اسلامى و لزوم اتحاد و اتفاق مسلمانان را از روى قرآن و اخبار و آثار ببهترين وجه بيان مىكند و شنوندگان را شيفته بيانات خويش ميسازد مخصوصا كه از خطبه‌هاى نهج البلاغه كه اغلب در خاطر دارد شاهد براى گفتار خود ميآورد و بيانات او در دلها فوق العاده اثر مينمايد .
سيد گرچه از تغيير فكرى كه از دولت درباره او شده دلتنگى بسيار دارد ولى در ظاهر اعتنا نميكند و در آن خانه كه هست مجبور است امين السلطان را بىتقصير و شاه را مقصر شناخته صبر و تحمل نمايد تا ببيند عاقبت امر چه خواهد شد .
چيزى كه نميگذارد او ذيل تحمل را طولانى كند مذاكراتى است كه در روسيه كرده و آنها را منتظر جواب گذارده و بهيچوسيله نميتواند از عهده اين تكليف برآيد .
در اينحال وزارت خارجه روس پس از سفارت طهران خود راجع بجواب مطالبى كه بتوسط سيد قرار داده شده و بىجواب مانده استفسار مينمايد .
سفارت روس از دولت ايران ميپرسد و جوابى كه ميشنود حاصلش انكار اين مسئله است كه به سيد كسى مأموريتى داده باشد يعنى هرچه گفته خودسرانه بوده است .
اين خبر كه به سيد ميرسد بىنهايت آشفته‌حال گشته شيشه تحمل وى به سنگ آمده خود را برابر وزراى روسيه و دوستان آنجا شرمنده ميبيند .
اين است كه از آن خانه درآمده به حضرت عبد العظيم رفته در بست آن آستانه اقامت و زبان بطعن امين السلطان ميگشايد چنان كه روزى در ضمن صحبت با سردار اسكندر خان احمد افغانى كه مدتى است در ايران مىباشد و شخص بيدار باخبرى