جامع مفيدى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٤
افضل الفضلاء المتقدمين اعلم العلماء المتأخرين افتخار الحكماء المتبحرين مولانا مؤمن حسين يزدى
چه آتش از دل من كم شود ازينكه تو يكره * بسان برق ز دورم رخى نمودى و رفتى
نه كشتن شرفت قصد بود در دم رفتن * به صيد مىشدى و خنجر آزمودى و رفتى
افضل الفضلاء المتقدمين اعلم العلماء المتأخرين افتخار الحكماء المتبحرين مولانا مؤمن حسين يزدى
افضل الفضلاء المتقدمين اعلم العلماء المتأخرين افتخار الحكماء المتبحرين مولانا مؤمن حسين يزدى
از غايت تبحر در علوم معقول و منقول و از كمال مهارت در مباحث فروع و اصول بر جميع فضلا فايق بود و در ميدان تحقيق و آن حلال معضلات رسايل و توضيح خفيات متقدمين قصب السبق از دانشمندان زمان مىربود ، بيت :
سپهر علم را بود آفتابى * فنون فضل را جامع كتابى
آن استظهار العلما در مبادى ايام زندگانى همت بر كسب كمال گماشت و در صحبت دانشمندان شرايط تلمذ بجاى آورد و به واسطهء قابليت اصلى [ 241 الف ] بلكه به محض عنايت لم يزلى هنوز در سن شباب بود كه از شميم فضايل و كمالاتش مشام مستنشقان گلزار علوم معطر گشت و از رشحات قلم گوهربارش رياض دانش در خضرت و نضارت از ساحت بوستان ارم درگذشت . لاجرم اعاظم افاضل به اميد كسب علم و دانش متوجه ملازمتش بودند و بعد از ادراك آن سعادت عظمى از شعشعهء ضمير فيض آثارش اقتباس انوار كمالات مىنمودند . در ايام جهانبانى خسرو گيتىستانى به حسب تقدير مفتح الابواب آنجامع فضل و كمال را عارضهاى دست داد كه اطبا از معالجه عاجز آمدند . آخر الامر مرغ روح شريفش از تنگناى قفس قالب به فضاى عالم ارواح طيران نمود .
رباعيات آن فاضل عاليمقام در ميان ارباب فضل مذكور و منظومات فصاحت - آياتش ورد زبان خاص و عام اين چند رباعى كه از نتايج طبع مستقيم آن دانشمند يگانه است و در حين تحرير به خاطر بود زينت اين صحيفه گرديد ، رباعى :