جامع مفيدى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١
فوائد كتاب
12 - حبيب السير تأليف خواندمير .
13 - دستور الوزراء تأليف خواندمير .
14 - روضة الشهداء ظاهرا مقصود تأليف مولانا نور اللّه يزدى است كه از آن در صفحهء 382 - 383 ذكر رفته است .
15 - روضة الصفا تأليف ميرخواند .
16 - سلم السموات تأليف شيخ ابو القاسم كازرونى .
17 - عجايب البلدان .
18 - عجايب المخلوقات تأليف زكرياى قزوينى ( ترجمهء فارسى ) .
19 - فرهنگ ( ؟ ) .
20 - نگارستان تأليف غفارى .
21 - وقف نامچهء سيد ركن الدين محمد كه مؤلف در اختيار داشته و اكنون با همكارى آقاى دانش‌پژوه متن آن را در جلد نهم فرهنگ ايران زمين بطبع ميرسانم .
22 - هفت اقليم تأليف امين احمد رازى .
فوائد كتاب
فوائد كتاب
جامع مفيدى علاوه بر آنكه در تاريخ يزد و جلد سوم آن اختصاصا محتوى بر ترجمهء احوال رجال و وصف ابنيه و آثار شهر يزد است تأليفى است كه بسبب احتوا و اشتمال بر اصطلاحات ديوانى و مناصب شرعى و عرفى و تشريح اصناف و طبقات مردم و وضع اوقاف و طرز عزل و نصب حكام و وزراء و ناظران و متصديان حكومت و چگونگى مراتب و مدارج امور لشكرى و ادارى و بطور كلى بيان اوضاع جامعهء عهد صفوى در تحقيقات تاريخى و تتبعات اجتماعى فوق العاده مفيد واقع مىشود .
ترجمهء احوال بسيارى از بزرگان و دانشمندان بخصوص آن طبقه از رجال يزد كه از ايران هجرت كرده و در هندوستان زندگى ميكرده‌اند منحصر به همين كتاب است و در جاى ديگر ذكر آنها ديده نميشود .
از مطالب جالب اين كتاب اطلاعاتى است كه جسته گريخته و استطرادا دربارهء زردشتيان بدست مىآيد و به خوبى ميتوان به طرز زندگانى و چگونگى حيثيت مدنى و حقوق اجتماعى آنها و اجتماع آن عهد پىبرد . مخصوصا معلوم مىشود كه براى زردشتيان كلانتر مخصوص معين ميشده و توجه و رعايت نسبت به حقوق آنها مورد نظر بوده است .
از لحاظ جغرافياى تاريخى كتاب جامع مفيدى تأليف كم مانندى است . بنابر محتويات اين كتاب يزد به هفده محله تقسيم ميشده است . فصلى مفصل از كتاب به تاريخ احداث ديه‌ها و قنات‌ها و آب انبارها و مسجدها و مدرسه‌ها اختصاص داده شده است .
جامع مفيدى قسمتى از وقايع عهد صفوى را نيز شامل است و محققين عصر صفوى مىتوانند اطلاعات مفيدى دربارهء حوادث آن دوران ازين كتاب اخذ كنند .