جامع مفيدى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨
3 - مجالس الملوك :
شاعران و هنرمندان و قاضيان و فقيهان و ديگر اصناف ) و وصف نواحى يزد از لحاظ تاريخى و جغرافيائى و ابنيه و آثار داخل شهر دارد . چنان كه پيش از اين اشاره شد اين كتاب ميان سالهاى 1082 - 1090 تأليف شده است .
دربارهء نسخ اين كتاب و اينكه كدام‌يك اجزاء آن موجود است پس از اين سخن خواهيم گفت .
2 - مختصر مفيد :
2 - مختصر مفيد :
كتابى است در جغرافيا با الحاق بعضى مطالب تاريخى كه بيشتر بتاريخ ائمه و پادشاهان صفوى ارتباط دارد . مؤلف تأليف اين كتاب را در 1087 در دكن ( هندوستان ) شروع مىكند و در سال 1091 در لاهور بپايان مىرساند .
وصف شهرهاى هرناحيت و مملكت در اين كتاب به ترتيب الفبايى تنظيم شده است و ترتيب آن طبق نسخهء موجود در موزهء بريتانى بدين شرح است :
عراقين ، عراق عرب ، عراق عجم ، آذربايجان ، اران و مغان ، ارمنيه ، مفازهء بين كرمان و قهستان ، ناحيهء پهلوى ، چخور سعد ، خراسان ، خوزستان ، دياربكر و ديار ربيعه ، سيستان ، زابلستان و نيمروز ، شيروان ، طبرستان ، دماوند ، خوار ، رستمدار ، مازندران ، فارس ، كرمان ، گيلانات ، كردستان ، گرجستان ، كج و مكران ، داغستان ، درياى عمان و جزاير آن . ( از كتاب « تأليفات فارسى » تأليف استورى اقتباس شد )
مؤلف در تأليف اين كتاب كتابهاى نزهة القلوب و عجايب البلدان و معجم البلدان و صور الاقاليم و عين الحياة و حبيب السير و هفت اقليم را در دست داشته است .
قسمتى از مختصر مفيد مربوط به شهرها و بنادر جنوبى را ژان اوبن
Jean Aubin
فرانسوى بعنوان
Quelques Notices du Mukhtasar - i Mufid
در جلد ششم فرهنگ ايران زمين ( ص 164 - 177 ) با مقدمه‌اى بطبع رسانيده است .
از مختصر مفيد يك نسخه ميشناسيم و آن متعلق بموزهء بريتانى و قسمتى از آن به خط خود مؤلف است و اساسا كتابت نسخه حدود سال ( 1091 ) يعنى زمان تأليف آنست . ( جلد اول فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، تأليف ريو ، جلد اول ص 427 ب - 428 الف ، شمارهء
Add . 10 , 583
)
3 - مجالس الملوك :
3 - مجالس الملوك :
متضمن بر جداول سلاطين ايران تا سال 1049 كه در 1052 در عهد شاه عباس دوم تأليف شد و نسخه‌اى از آن در كتابخانهء ملى پاريس موجود است ( فهرست كتابخانهء ملى پاريس ، تأليف بلوشه ، جلد اول شمارهء 394 ) .
4 - ديوان : ولاديمير ايوانف در فهرست نسخ خطى فارسى انجمن آسيايى بنگال ( جلد اول ص 357 شمارهء
Nb / 130
و جلد دوم ص 200 شمارهء
II / 508
دو نسخهء از ديوان مفيد معرفى مىكند . نسخهء شمارهء
Nb / 130
ناقص و مورخ 1089 است . اما نسخهء
II / 508
بنا به تحقيق مستشرق اتحاد جماهير شوروى ا . م . ميرزايف از آن شاعر ديگرى همنام عكس دو صفحه از اواسط نسخهء موزهء بريتانى به خط مؤلف
عكس صفحهء آخر نسخهء موزهء بريتانى به خط مؤلف