تاريخ ادبيات ايران از فردوسى تا سعدى ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٥

يادداشتها و اضافات بر تاريخ ادبى ايران از سنايى تا سعدى نوشتهء غلام حسين صدرى افشار

انورى در كار سوداگرى بسيار اشتباه مىكند . او بر خلاف بسيارى سوداگران هواى شهرت و اعتبار و آبروى خويش ندارد . مرورى در ديوانش نشان مىدهد كه يا در كار خواستن شراب است ، يا عذر بد مستى دوشين . فقيه و امير و بازارى و مستوفى و وزير را از نشتر زبان مىآزارد و ناگزير اينهمه را تاوان مىدهد . به شاه مىگويد :

خسروا ، اين چه حلم و خاموشيست ؟ * صاحبا ، اين چه عجز و مأيوسيست ؟

به يكى از اميران سرخس كه مردى از اهل آبه بوده است :

سرخس از جور بىآبى و آبى * دريغا ، روى دارد در خرابى

ز بىآبى خلاصش دادى ، اما * خداوندا ، خلاصش كن ز آبى

به مجد الملك و دو تن ديگر از بزرگان گويد :

راى مجد الملك در ترتيب ملك * ژاژ چون تذكير قاضى ناصحيست

يا رب ، اندر ناكسى چون كيست او ؟ * باش ، دانستم ، چو تاج صالحيست

فقيهان را گويد :

اى سفيه فقيه نام ، تو كى * باز دانى زمرد از مينا ؟

در تك جاه جهل چون مانى * مسكنت روح قدس مسكينا

بازاريان را گويد :

بازار يكى مزرعهء تخم فساد است * زان تخم در آن خاك چه يا بى كه چه رويد

قولى نبود راستتر از قول شهادت * وان در همه بازار يكى راست نگويد

حتى از بدگويى نسبت به خود و همكارانش دريغ ندارد :