تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨١
مترجمان آثار فارسى به عربى در قرنهاى نخستين اسلامى
اين دسته از كتابهاى فارسى هم كه به عربى ترجمه شدند اثر بسيارى در جامعهء عربى و اسلامى از خود گذاشتند ، و اين اثر نه‌تنها در زندگى علمى بلكه حتّى در روشهاى ادبى و فنون جنگى و ورزش و ديگر معارف و علوم عصر نيز نمايان است . مؤلّف اين دسته از كتابها را هم مانند تاج‌نامه‌ها يك‌به‌يك مورد مطالعه قرار داده ؛ قطعات يا رساله‌هاى جداگانه‌اى كه از اين نوع بدست آورده دربارهء آيين جنگ و قواعد آن و فن تيراندازى و چوگان‌بازى و فن پيشگوئى و احكام آن و تربيت نفس و نيك‌رفتارى و آيين مردمى در كردار و گفتار و موضوعهاى پراكندهء ديگر است . و همچنين كتاب گاهنامه را كه دربارهء تقسيم مراتب و ترتيب طبقات دولت ساسانى بوده همه را معرّفى نموده و كتاب خود را چنين پايان مىدهد : « اين اوراق مختصر بناچار براى پرتو افكندن به گوشه‌هاى تاريكى كه در موضوع روابط ادبيّات فارسى و عربى موجود است ، و همچنين براى روشن ساختن برخى از راههائى كه عناصر ادبيّات فارسى در انتقال به ادبيّات عرب پيموده خالى از فائده نخواهد بود . »
كتاب « ترجمه و نقل از فارسى در سده‌هاى نخستين اسلامى » باب تازه‌اى از بحث و تحقيق به روش سنجش ادبى در رشته‌هاى مختلف بر روى ادبيّات ما مىگشايد ، و يكى از كتابهاى اصلى و اساسى است كه از طرف محقّقى دربارهء ادبيّات عربى در عصر عبّاسى تأليف گرديده است . »
دكتر احمد مكّى
مترجمان آثار فارسى به عربى در قرنهاى نخستين اسلامى
مترجمان آثار فارسى به عربى در قرنهاى نخستين اسلامى
يكى از موضوعهائى كه در زمينهء ترجمهء آثار فارسى به زبان عربى در قرنهاى نخستين اسلامى مطرح شد و تحقيق در آن ضرورى مىنمود شناخت مترجمانى بود كه آن آثار را از فارسى به عربى برگردانده بودند . تحقيق در اين موضوع ازآن‌رو ضرورى مىنمود كه اين مترجمان جز عدّهء بسيار معدودى از آنها ، مانند ابن مقفّع كه اجمالا شناخته شده بود و در كتابها از او نام برده مىشد ، ديگران