تاريخ هرودت ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨
توضيح خارج از متن دربارهء مقدمهء هردوت
توضيح خارج از متن دربارهء مقدمهء هردوت
توضيح خارج از متن دربارهء مقدمهء هردوت
مقدمه‌اى كه هردوت بر كتاب اول خود نوشته شامل دو قسمت است . در قسمت اول هردوت خود و كتاب خود را به خوانندگان معرفى مىكند و نمونه‌اى از مسائلى كه در مجموعهء تاريخ خود مورد بحث قرار خواهد داد شرح ميدهد . عيب مقدمه كوتاه هردوت ازين لحاظ اينست كه فقط به « كارهاى شگفت » پارس‌ها و ديگر اقوام اشاره مىكند و از « آثار شگفت » و بديعى كه از آنان باقى مانده ذكرى نمىكند ، در حالى كه قسمت مهمى از كتاب او اختصاص دارد به توصيف و تشريح اين آثار باستانى . همچنين قسمت‌هائى از كتاب هردوت كه مربوط به مسائل جغرافيائى و نژادى و باستانشناسى است در مقدمه فراموش شده و مورخ از اشاره به مطرح كردن اين مطالب خوددارى كرده است .
در قسمت دوم مقدمه ، به شرحى كه در تفسير قسمت اول اين كتاب گفته خواهد شد ، مؤلف ميكوشد منشاء اختلافات دو قوم پارسى و يونانى را در خلال تاريخ كشف كند و براى توفيق در انجام اين مقصود مراحل تاريخ گذشته را در كلامى فشرده خلاصه مىكند . ولى خلاصه‌اى كه از تاريخ گذشته به خواننده ارائه ميدهد بقدرى به افسانه و داستان شبيه است كه هردوت خود از زير بار قبول مسئوليت صحت آن شانه خالى مىكند و قسمت‌هائى از آن را از قول پارس‌ها و فينيقىها نقل مىكند . استناد هردوت به قول پارس‌ها چندان دور از حقيقت به نظر نميرسد و بسيار محتمل است كه واقعا و حقيقة افسانه‌هائى كه مورخ نقل مىكند از پارس‌ها يا فينيقىها شنيده باشد . مثلا افسانهء جنگ تروآ ، جنگ بزرگى كه بخاطر زنى محقر و مسكين آغاز شد و دنياى آن زمان را به آتش و خون كشيد ، در حقيقت بيان سرزنشى است كه باحتمال زياد از جانب پارس‌ها خطاب به يونانيان و براى تحظئه آنان به صورت افسانه‌اى تاريخى بر زبانها جارى شده است . و نيز بعيد نيست كه در واقعهء « يو » كه « بقول پارس‌ها » فينيقىها