تاريخ هرودت ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٢

ليدى تاريخ كرزوس

مجسم كن . وقتى آنها مزهء لذايذ كشور ما را چشيدند به آن دل مىبندند و ديگر نميتوان آنها را بيرون راند . من به سهم خود از خداوندان استغاثه ميكنم كه هرگز پارس‌ها را بفكر جنگ با ليدىها نيندازند . » اين مرد چنين سخن گفت ، ولى نتوانست كرزوس را با خود هم‌عقيده كند . درحقيقت همينطور بود و پارس‌ها قبل از تسلط بر اهالى ليدى هيچ‌چيز لذيذ و ظريف خوب در دسترس خود نداشتند .

72 - يونانيان اهالى كاپادوكيه را سورى يعنى از اهل سوريه ميناميدند « 1 » . قبل از استقرار امپراتورى پارس اين سورىها تحت انقياد و اطاعت مادها بودند و بعد از آن باطاعت كوروش درآمدند . رود هاليس « 2 » سرحد امپراتورى ماد و ليدى بود .

اين رود كه از يكى از كوه‌هاى ارمنستان سرچشمه ميگيرد ، در كشور سيليسى « 3 » جريان مييابد و سپس بين دو ناحيهء ماتين « 4 » و فريژى جارى مىشود بطوريكه ناحيهء اول در طرف راست و ناحيهء دوم در طرف چپ آن قرار ميگيرد . از اين قسمت كه گذشت ، در جهت باد شمال پيش ميرود و از آن ببعد مشخص سرحد سوريه و كاپادوكى و پافلا - گونىها كه در طرف چپ آن سكونت دارند مىشود . بدين ترتيب رود هاليس تمام نواحى آسياى سفلى را كه بين درياى قبرس و درياى سياه واقع شده بود از قارهء آسيا جدا ميكرد . اين منطقه ، كم‌عرض‌ترين قسمت اين كشور بود و يك مرد چابك ميتوانست مسافت آن را در ظرف پنج روز طى كند « 5 »

( 1 ) - اين همان ناحيه‌ايست كه كرزوس قصد تسخير آن را كرده بود ( بند 71 همين كتاب ) . ( 2 ) - Halys ( 3 ) - از شرح فوق چنين استنباط مىشود كه سيليسى ( Cilicie ) در زمان هردوت بمراتب از ناحيه‌اى كه بعدها به اين نام خوانده شد وسيع‌تر بوده و در شمال كوه‌هاى تروس ( Taurus ) و در مغرب فرات شامل تمام نواحى ميشد كه بعدها به كاتااونى ( Cataonie ) و مليتن ( Melitene ) معروف شد . ( 4 ) - Matiene ( 5 ) - هردوت نظير اين ادعا را در بند 34 از كتاب دوم نيز تكرار مىكند و حال آنكه نظر او با حقيقت وفق نميدهد ، زيرا چابك‌ترين فرد بشر نميتواند فاصلهء بين مصب رود هاليس و كيدنوس ( Kydnos ) را در ظرف پنج روز پياده طى كند . شايد مقصود هردوت