تاريخ هرودت ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٣

ليدى تاريخ كرزوس

53 - ليديهائى كه كرزوس براى رساندن اين هدايا فرستاده بود مأمور بودند از هاتف اين معابد دربارهء مطلب زير سؤال كنند : آيا كرزوس بايد با پارس‌ها بجنگد و آيا بايد متحدينى براى خود بيابد ؟ وقتى فرستادگان ليدى به معابدى كه قرار بود رسيدند ، هداياى خود را تقديم كردند و سپس به اين عبارت از هاتف معبد استفسار كردند : « كرزوس ، پادشاه ليدى و ديگر ملل معتقد است كه شما درستگو - ترين هاتف معابد جهانيد . پس او هدايائى شايستهء بصيرت و كاردانى شما براى شما فرستاده و اكنون از شما سؤال مىكند كه آيا بايد او با پارس‌ها بجنگند و آيا بايد متحدينى براى خود بيابد ؟ » اين بود پرسش‌هاى فرستادگان ليدى .

عقيدهء هاتف دو معبد باهم تطبيق ميكرد ، چه هردو براى كرزوس چنين پيشگوئى كردند كه چنانچه او با پارس‌ها بجنگد امپراتورى بزرگى را نابود خواهد كرد و نيز به او توصيه كردند كه آن دسته از يونانيان را كه قوىتر تشخيص ميدهد با خود متحد كند .

54 - وقتى جواب دو معبد را به كرزوس گزارش دادند و او از جواب آن معابد مطلع شد ، از پاسخ هاتف‌ها دچار شعفى فراوان گرديد . باميد نابود كردن امپراطورى كوروش ، دربارهء عدهء جمعيت دلف تحقيق كرد و سپس بار ديگر فرستادگانى به آنجا فرستاد تا بهريك از اهالى دلف دوستاتر « 1 » طلا اهداء كنند . اهالى دلف براى جبران اين اقدام كرزوس براى او و اهالى ليدى سه حق قائل شدند : نخست آنكه كرزوس و اهالى ليدى حق داشتند قبل از ديگر مراجعه‌كنندگان با هاتف مشورت كنند

( Promantie )

، دوم آنكه از بعضى عوارض و مالياتها معاف بودند

( Atelie )

، و سوم آنكه در نمايش ها حق داشتند بهترين رديف صندلىها را به خود تخصيص دهند

( Proederie )

. و نيز براى او و هريك از اهالى ليدى اين حق را قائل شدند كه هر زمان اراده كنند

( 1 ) - ستاتر ( Stateres ) واحد پول قديم يونان بود كه از دو تا چهار درهم ارزش داشت ( رجوع شود به يادداشت مقدمه دربارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .