تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٣

ذكر عزيمت جناب ميرزا محمّد شفيع صدر اعظم به قلعهء شيروان به جهت استمالت رضا قلى خان زعفرانلو حاكم خبوشان و اوضاع اتّفاقيه در آن سامان و مراجعت او به اردوى حضرت صاحبقران

قبل از ورود نوّاب شجاع السّلطنه به اردوى كيوان پوى شاهنشاه مروت همراه از جهت اتمام حجّت به آن غول گمراه جناب صدارت را به اين خدمت برگماشت و در ايّام غيبت معزى اليه قشون نصرت نمون را از شدّت در محاصره ممنوع داشت . از دبيران دفترخانه معلّى ، ميرزا محمد رضاى قزوينى منشى و ميرزا فضل الله علىآبادى مازندرانى مستوفى به التزام انجمن حضور حضرت صدارت مأمور و اين بنده مدحت‌گزار نيز از فيض مصاحبت آن سركار مسرور بود . در اواسط عشر آخر شهر رمضان المبارك از دور « 1 » خبوشان حركت و بعد از طىّ ده فرسنگ مسافت وارد قريه شيروان و آن ناحيت شديم .

رضا قلى خان با معادل پانصد نفر جزايرچى « 2 » تا يك ميدانى قلعه به استقبال شتافت و ركاب جناب صدارت را بوسه داده اذن سوارى يافت .

خلاصهء مطلب هشت شبانروز حضرت صدر جليل القدر در آن قلعه ماند و آيات بيم و اميد و وعد و وعيد به قدرى كه مىدانست و مىتوانست به گوش آن بىهوش خواند .

فرد :

آه سعدى اثر كند در كوه * نكند در تو سنگدل اثرى

در روز هشتم كه جناب صدارت از آمدن او مأيوس گشته ، ارادهء مراجعت داشت ، نوّاب شجاع السلطنه العليه نيز برحسب امر بهيّه به جهت معاونت صدر شوكت عليّه روى به قلعه مزبور گذاشت . آن يك روز هم توقّف كرده با او سخن گفتند و به غير از حرف ياس جوابى با صواب نشنفتند . پدر پيرش امير گونه خان كه در همان قلعه محبوس آن ناخلف جوان بود ، بالمشافهه به او گفت كه : بعد از آن‌كه چنين صدرى جليل القدر را به استمالت تو مأمور كنند ، سر خويش را بر كف دست گذار و راه اردوى اعلى را بردار . اگر كشته شوى ، دولت را عار است و اگر زنده ماندى ، تا زندگانى دارى مايه اعتبار .

حرف آن [ 299 ] پير سالخورد را نيز نشنود و باز بر سر همان لجاجت باقى بود .

بالجمله بعد از قيل‌وقال زياد قرار چنين داد كه ، هرگاه موكب شاهنشاه فيروز بعد از

( 1 ) . مجلس : « ورود » ( 2 ) . جزايرى يا جزايرچى به سربازانى كه به شمشير و خنجر و تفنگهاى كوتاه مجهز بودند گفته مىشد ، كه حافظ جان شاه به شمار مىآمدند . اين رسته در نظام و لشكر ايران از عهد شاه عباس صفوى به‌وجود آمد .