تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٣
ذكر ورود فرستادگان امير ناصر الدين تورهء اوزبك شاهزاده ماوراء النهر
انداخت بخت ياورش جان عدو در شش درش * وز مهره هفت اخترش بس نقش « 1 » دلخواه آمده
كوس از پى شادى دگر سر كرد افغان از جگر * كز روس با فتح و ظفر فتحعلى شاه آمده
شاهى كه از تيغ يمان اقليم گير آمد همى * وز يارى بخت جوان خصمش حقير آمد همى
ذكر ورود فرستادگان امير ناصر الدين تورهء اوزبك شاهزاده ماوراء النهر
ذكر ورود فرستادگان امير ناصر الدين تورهء اوزبك شاهزاده ماوراء النهر
امير ناصر الدين توره ، امير حيدر پادشاه ماوراء النهر را برادر كهتر است و پسر امير معصوم ملقب به بيكى جان ، معروف به ولى النّعمى ، ابن دانيال اتاليق بن حكيم اتاليق است كه اجداد ايشان در حضرت چنگيز خان رتبه اتابكى داشتهاند و به اين سبب لقب خود را اتاليق گذاشتهاند . توره در لغت جغتاى به معنى قانون و قاعده و ياسانامه چنگيز خانى را نيز گويند ، ولى اكنون به اصطلاح اوزبكيّه عبارت از شاهزاده است . اصل ايشان از طايفه اوزبك و عموم اين طايفه منسوب « 2 » به اوزبك خان ، نبيرهء « 3 » جوجى خان بن چنگيز خاناند .
در وقتى كه محمد خان شيبانى معروف به شيبك خان [ 127 ] از دشت قبچاق آمده در ماوراء النهر حكمران و دار الارشاد بخارا محل ايالت آن خان ذى شأن شد ، طوايف اوزبك را نيز از دشت قبچاق آورده در آنجا ساكن گردانيد . از قرارى كه در تواريخ مذكور است ، فى ما بين سلسله شيبك خانى با سلسله جليله پادشاهان صفوى - انار الله برهانهم - هموارهء اوقات نزاع و جدال بوده تا در زمان دارايى نادر شاه افشار ، ابو الفيض شاه كه هم از آن سلسله است ، به حكم پادشاه مزبور در آن ملك فرمانروايى مىنموده است .
رحيم خان اتاليق ، ولد حكيم اتاليق كه دخترزاده ابو الفيض شاه بود ، با ده « 4 » هزار
( 1 ) . مجلس : « بسيار » ( 2 ) . ملى : « مينوب » ( 3 ) . ملى : « نميره » ( 4 ) . ملى : - « با ده »