تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٢

ذكر صادرات عرض راه مملكت خراسان تا ورود موكب فيروزى نشان به صوب دار الخلافه طهران

صادق خان حصول مأمول او را تصديقى كاذبانه نمود تا صاحبقران مويدش رخصت فرمود ، ولى در هنگام رفتن اين عبارت كه از جمله الهامات غيبى است ، مانند گوهر از خزانه خاطر انور سر زد كه : « اين رفتن را آمدنى نيست و اين عزيمت را مراجعتى نه » .

چون الهامات ربانى را ، خاصه در نفوس رحمانى ، اختلافى هرگز نيست ، لهذا ما صدق فرمايش همايون ظاهر گرديد و آن تيره روز پس از ورود به آق‌قلعه در مخالفت كوشيد .

چون وقت مقتضى انجام اين كار نبود ، خرابى قلعه و گرفتارى آن سفيه سياه نامه موقوف به وقتى ديگر شد و اين خيانت نيز ، علاوهء خيانات صادق خان بدگهر آمد .

از آن‌جا موكب ظفر طراز حركت و در عرض راه ، ابراهيم خان [ 63 ] شادلو حاكم اسفراين و سعادت قلى خان بغايركو « 1 » حاكم جهان ارغيان ، از ركاب مستطاب رخصت عود به ولايت خويش حاصل نمودند . جناب ميرزا محمد شفيع وزير نيز در همان عرض راه ، مخدّرهء سرادق عصمت را با كمال ابهت و حشمت آورده ضميمه محرمان « 2 » آن حرم خلافت كرد .

بعد از ورود به منزل پل ابريشم ، از اين‌كه تا منزل كلاته چهارده فرسخ است ، خاقان مروّت شعار به تصور اين‌كه پيادگان سپاه منصور ، اگر در روز روشن اين بيابان دور را با قدم سعى طى نمايند ، به سبب شدت حرارت آفتاب و فقدان آب بالبديهه عاجز آيند ، لهذا قرار حركت را به شب داده با بلدهاى معتبر به راه افتادند . از فرط تيرگى شب ديجور رشته جاده از دست بلدها نيز بيرون شده هر فرقه‌اى متفرق به كوه و هامون گرديد .

بعد از ورود به منزل كلاته ، بر راى عالم‌آرا محقق آمد كه ، پيادگان سپاه نصرت همراه ، گمراه گشته از شدت حرارت آفتاب و نايابى آب به هلاكت رسيده‌اند . عرق مروت خسروانه به حركت درآمده بلا تأمل چكمه از پاى عرش‌پيما بيرون نكرده بر خنگى « 3 » بادپا سوار و به عقب آن واپس ماندگان ديار « 4 » اضطرار چون آب حيات روان آمد . سران و سركردگان و عظماى لشگر هرقدر توانستند به حمل دواب آب رسانيدند و آن تشنه كامان را سيراب گردانيدند . شاهنشاه عادل در هر گذرگاهى كه جمعى از آن قوم عطشان فتاده بودند ، به نفس نفيس از مركب به زير آمده هريك را به دست مرحمت


( 1 ) . مجلس : « بغايرلو » ( 2 ) . ملّى : « محرم » ( 3 ) . مجلس : « ختلى » ( 4 ) . ملّى : « و بار »