تاريخ ذو القرنين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٣
ذكر وصول محمود ميرزاى افغان از روى تظلّم بىپايان به درگاه حضرت صاحبقران كامران
فرقى كه اين تاريخ را با تاريخ حضرت صبا واضح است ، اينكه : معزى اليه نام همايون دو شاهنشاه جلالت مقرون را به تخفيف ذكر كرده و در مصراع تخت ثانى هم اسم را گذارده پاى لقب را به ميان آورده است - رحمة الله عليه .
ذكر وصول محمود ميرزاى افغان از روى تظلّم بىپايان به درگاه حضرت صاحبقران كامران
ذكر وصول محمود ميرزاى افغان از روى تظلّم بىپايان به درگاه حضرت صاحبقران كامران
پس از سپرى شدن دولت احمد شاه درّانى « 1 » افغان ، زمام سلطنت ولايات متصرفى او به حكم وراثت ، به قبضهء اقتدار تيمور شاه ولد او قرار گرفت و معزى اليه ، پادشاهى عاقل و دانا بود و در مهمات ملكدارى و مرزبانى بغايت قادر و توانا ؛ برادران خود را در قلعهء بالا حصار كابل ، كه قلعهاى است بس رفيع و حصين « 2 » ، محبوس ساخت و موكلين و مستحفظين امين بر ايشان گماشته به اين تدبير ، رايت « 3 » استبداد و استقلال برافراخت « 4 » . مخالفين از فكر خلاف محروم ماندند و آيت يأس از مصحف تقرير خواندند . شاهزاده همايون ، ولد اكبر را رتبهء وليعهدى داد و به دار القرار قندهار حكمگزار نهاد . دو پسر ديگر ، محمود ميرزا و فيروز ميرزا را به ايالت ولايات فراه و سبزار و هرات فرستاد . شاهزاده زمان را كه از همهء برادران كهتر و پدر عالى گهر را به منزلهء نور بصر ، و محبت باطنى پدر با او از همه بيشتر بود ، همواره ملتزم حضور خود نموده ، ييلاق و قشلاق را در ولايات كابل و پيشاور قرار داد فرمود . بعد از آنكه دست قضا طومار امل او را درهم پيچيد و از فراز تخت در نشيب خاك رخت كشيد ، شاهزاده زمان كه در پايتخت پدر بود ، به اعانت زر و لشكرى كه آماده داشت ، حرمت وصيت پدر را فرو گذاشت .
عذرش اينكه ، پدر را باطنا با من ميل بود و ظاهرا از ايشان واهمه مىنمود و گويا چنين هم بوده [ است ] .
بالجمله بر برادر مهتر خود ، شاهزاده همايون تاختن آورد و بنيان وليعهدى او را با
( 1 ) . ملّى : « احمد شاه سه دورانى » ( 2 ) . بلند و محكم ( 3 ) . پرچم ( 4 ) . مجلس : « برافراشت »