تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٧
پرستش ميترا در اروپا
پرستش ميترا در اروپا
پرستش ميترا در اروپا
چون تاثير ايران در اروپا به نظر ميآيد كه بيشتر بواسطهء پرستش ميترا يا ميثرا « 1 » بوده است بنابرين مناسب ميدانيم كه شرحى در اينموضوع بر سبيل اختصار مذكور داريم . ميترا ( مهر ) يكى از قديمترين خدايان آريان‌هاست . در سرودهاى ويدا در استعانت و استمداد تالى آهورامزدا قرار داده شده و در اوستا مقام واسطه را بين اهورامزدا و اهريمن حائز و يكى از بزرگترين ايزدها مىباشد كه براى انهدام شرور و بديها و حكمرانى بر جهان بواسطهء خداى مطلق آفريده شده است . او خداى نور است و چون نور و حرارت با هم توام هستند لهذا خداى افزايش ، برومندى و برخوردارى نيز هست . از تكامل و ترقى بيشترى كه مخصوصا در سلطنت اردشير درازدست حاصل شده معلوم مىشود كه او را حامى سلاطين و رب الجنود و خداى فتح و پيروزى نيز ميدانسته‌اند . ماه هفتم سال و روز شانزدهم از هرماه براى ميترا مقدس و روز عبادت شمرده شده و در تركيب اسامى پادشاهان مانند ميترادات ( مهرداد ) و سلاطين ديگر اسم ميترا ديده مىشود .
چون دولت ايران شروع به توسعه و ترقى نمود مراكزى براى پرستش ميترا در بابل و ساير بلدان استقرار يافت . در بابل اين خدا را با شاماش « 2 » خداى خورشيد يكى ميدانستند و پرستش ميترا را رسوم ديگرى بود . پس از تجزيه و تقسيم كشورهاى اسكندرى سلسله‌هائى در پنت ، كاپادوكيه ، ارمنستان و كماژن برقرار گرديدند كه هركدام خود را از نژاد پادشاهان هخامنشى مىشمردند و بر اثر آن خدايان سابق ايران را پرستش مينمودند .
بايد دانست كه پرستش مزبور در خارج آسيا تا مدتهاى متمادى بر مردم مجهول بوده است . يونانيان ابدا به آن عطف توجه نمينمودند و همين سبب بود كه آن به كندى پيش ميرفت ، معذلك اين همان مجسمه‌سازان يونان بودند كه نقوش برجستهء معروف
( 1 ) - من بكتاب مهم « رموز ميترا » تاليف ( Cumont ) مراجعه كرده‌ام و نيز شرحى كه در دائرة المعارف بريتانى راجع به ميترا مذكور است از نظرم گذشته . در فصول 8 - 9 - 32 كتاب هم صحبت از ميترا شده است ( مؤلف ) . ( 2 ) - Shamash .