تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٥
مدافعه در ترموپيل سال 480 قبل از ميلاد
بودند آنها بدوا ده هزار تن به تمپه فرستادند ليكن بگفتهء هرودوت آنان ملاحظه كردند كه دشمن آنها را ميتواند در آنجا محصور نمايد بنابراين عقب نشستند و چون اهل تسالى در مقابل خشايارشا خود را تنها ديدند مجبور بمسالمت و موافقت گرديدند . پس قشون پارس بلامانع از مقدونيه و تسالى عبور كرده و بدون اينكه زدوخوردى بشود اكثر ولايات شمالى و مركزى يونان منقاد ايران شدند و فقط تسپيا « 1 » و پلاته « 2 » شرافتمندانه مستثنى ماندند .
مدافعه در ترموپيل سال 480 قبل از ميلاد
مدافعه در ترموپيل سال 480 قبل از ميلاد
چنان كه مذكور داشتيم اسپارتيها مأمور محافظت تنگهء كرنت بودند و ميل داشتند آتنيان ولايت آتيك « 3 » را در مقابل دشمن رها نموده بجنوب روند . آتنىها اين عقيده را رد كردند و حق هم داشتند و بالاخره پس از عقب‌نشينى تمپه قرارداد ابلهانه‌اى كه اساسا ناشى از اسپارتيها بود منتهى شد باينكه يك قوهء هفت هزار نفرى در تحت رياست لئونيداس « 4 » بفرستند تا معبر تنگ ترموپيل را حفظ نمايد . اين معبر موقع مستحكمى از يونان و واقع ما بين كوه و دريا بود . در ساحل يمين قريب سيصد فروند كشتى يونانى كه در مقابل دماغهء آرتى ميزيوم در اوبيه « 5 » موضع گرفته بودند آن را محافظت مينمودند . هرگاه يونانيها به اين نقطه مدد ميفرستادند و با تمام قواى يونان آن موضع را حفظ ميكردند محتمل است كه قدرت خشايارشا بقوهء حربى درهم شكسته ميشد ، چنان كه براى برن‌نوس « 6 » و لشگر گول در سال 279 قبل از ميلاد اتفاق افتاد . بارى در اينموقع شيوهء عمليات تدريجى به كار بردند و ضرر ديدند . دستهء معتبرى از قشون به هلاكت رسيده و پيشرفت دشمن را هم چندان تأخير نينداخت . ليكن تأثير اخلاقى كه از ابراز شجاعت يونانيها در آن هنگام در سپاهيان ايرانى ميبايست حاصل شده باشد مهم بوده سوءتدبير يونانيها بهيچوجه از نام نيك ابدى لئونيداس و دلاوران همراه او نميكاهد بلكه بر آن ميافزايد .
( 1 ) - Thespia ( 2 ) - Plataea ( 3 ) - attica ( 4 ) - Leonidas ( 5 ) - Euboea ( 6 ) - Brennus